دوره 33، شماره 3 - ( پاییز 1405 )
جلد 33 شماره 3 صفحات 226-205 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: 12392700494102022037163072477
Ethics code: IR.IAU.SRB.REC.1404.442
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Emamian H, Jalili Z, Tavakoli R, Zanjani S, Mousafarakhani E. Lived experiences of women in addiction recovery: barriers to and facilitators of relapse: An Interpretative Phenomenological Analysis (IPA) Study. , J Transl Med Res.. 2026; 33 (3) :205-226
URL: http://journal.bums.ac.ir/article-1-3629-fa.html
URL: http://journal.bums.ac.ir/article-1-3629-fa.html
امامیان حسین، جلیلی زهرا، توکلی رضا، زنجانی سمانه، موسی فرخانی احسان. تجارب زیسته زنان بهبودیافته از اعتیاد در رابطه با موانع و مشوق‌های عود: یک مطالعه پدیدارشناسی تفسیری. , تحقیقات پزشکی ترجمانی. 1405; 33 (3) :205-226
حسین امامیان1 
، زهرا جلیلی*2 ، رضا توکلی1 ، سمانه زنجانی1 ، احسان موسی فرخانی3
، زهرا جلیلی*2 ، رضا توکلی1 ، سمانه زنجانی1 ، احسان موسی فرخانی3
1- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ،jalili403@iau.ac.ir
3- گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
2- گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ،
3- گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
چکیده: (1499 مشاهده)
زمینه و هدف: عود به مصرف مواد از چالش‌های اصلی پس از ترک اعتیاد است و گرایش زنان به این اختلال رو به افزایش است. این مطالعه با هدف واکاوی تجربه زیسته زنان بهبودیافته از عود اعتیاد در شهرستان بردسکن انجام شد.
روش تحقیق: این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری (IPA) و بر پایه چارچوب Smith انجام شد. ۱۲ زن بهبودیافته باسابقه عود، با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و تا اشباع داده‌ها با مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته مورد مصاحبه قرار گرفتند. هر مصاحبه ابتدا به‌صورت ایدئوگرافیک تحلیل و سپس مضامین تجربی گروهی از مقایسه میان‌موردی استخراج شد. استحکام یافته‌ها بر پایه معیارهای چهارگانه Yardley ارزیابی شد.
یافته‌ها: تحلیل ۳۸۱ کد اولیه به ۱۷ مقوله و چهار مضمون تجربی گروهی انجامید: «در آستانه بازگشت: زیستن میان درد، فشار و وسوسه»؛ «دیده‌شدن در جمع: یافتن پناهگاه در مسیر بازیابی»؛ «فراهم‌شدن امکان ماندن در مسیر بازیابی»؛ و «ترس از دیده‌شدن: موانع نامرئی در مسیر کمک‌خواهی». درد جسمانی، هیجان‌های مهارنشده، فرسایش احساس ارزشمندی و فشار محیط، زمینه‌ساز بازگشت بودند؛ حضور همتایان و پیوند با خانواده، تکیه‌گاه رابطه‌ای را بازساخت؛ تحول نقش همسر، بازشناسی خود و پشتوانه‌های اقتصادی و نهادی، تداوم پاکی را ممکن کرد؛ و انگ اجتماعی بیش از نبود دسترسی، ترسی هستی‌شناختی از افشاشدن بود.
نتیجه‌گیری: عود در زنان بهبودیافته، فرایندی چندبُعدی و رابطه‌محور است که در بستر رابطه زناشویی پیوسته بازتعریف می‌شود. گروه‌های خودیار مانند انجمن معتادان گمنام و حمایت اجتماعی عاری از قضاوت، برجسته ترین عوامل محافظت‌کننده بودند. مداخلات پیشگیرانه باید حمایت همسر را متغیری پویا، نه ثابت، در نظر بگیرند.
روش تحقیق: این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری (IPA) و بر پایه چارچوب Smith انجام شد. ۱۲ زن بهبودیافته باسابقه عود، با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و تا اشباع داده‌ها با مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته مورد مصاحبه قرار گرفتند. هر مصاحبه ابتدا به‌صورت ایدئوگرافیک تحلیل و سپس مضامین تجربی گروهی از مقایسه میان‌موردی استخراج شد. استحکام یافته‌ها بر پایه معیارهای چهارگانه Yardley ارزیابی شد.
یافته‌ها: تحلیل ۳۸۱ کد اولیه به ۱۷ مقوله و چهار مضمون تجربی گروهی انجامید: «در آستانه بازگشت: زیستن میان درد، فشار و وسوسه»؛ «دیده‌شدن در جمع: یافتن پناهگاه در مسیر بازیابی»؛ «فراهم‌شدن امکان ماندن در مسیر بازیابی»؛ و «ترس از دیده‌شدن: موانع نامرئی در مسیر کمک‌خواهی». درد جسمانی، هیجان‌های مهارنشده، فرسایش احساس ارزشمندی و فشار محیط، زمینه‌ساز بازگشت بودند؛ حضور همتایان و پیوند با خانواده، تکیه‌گاه رابطه‌ای را بازساخت؛ تحول نقش همسر، بازشناسی خود و پشتوانه‌های اقتصادی و نهادی، تداوم پاکی را ممکن کرد؛ و انگ اجتماعی بیش از نبود دسترسی، ترسی هستی‌شناختی از افشاشدن بود.
نتیجه‌گیری: عود در زنان بهبودیافته، فرایندی چندبُعدی و رابطه‌محور است که در بستر رابطه زناشویی پیوسته بازتعریف می‌شود. گروه‌های خودیار مانند انجمن معتادان گمنام و حمایت اجتماعی عاری از قضاوت، برجسته ترین عوامل محافظت‌کننده بودند. مداخلات پیشگیرانه باید حمایت همسر را متغیری پویا، نه ثابت، در نظر بگیرند.
نوع مطالعه: مقاله اصیل پژوهشی |
موضوع مقاله:
روانشناسي باليني
دریافت: 1405/4/24 | پذیرش: 1405/7/12 | انتشار الکترونیک: 1405/7/1
دریافت: 1405/4/24 | پذیرش: 1405/7/12 | انتشار الکترونیک: 1405/7/1
فهرست منابع
1. United Nations Office on Drugs and Crime. World Drug Report 2024. Vienna: UNODC; 2024. Print ISBN: 9789210031875.
2. Babaie E, Rabbani H, Rashid K, Hasanvand F. Developing a model for Women Returning to drug use based on family functioning and family emotional climate mediated by social health in rehabilitated women in Mashhad City. Women and Families Cultural-Educational Journal. 2023;18(65):185-206. [Persian]. URL: https://cwfs.ihu.ac.ir/article_208469.html?lang=en
3. Sadeghi Fasaei S, Jahandar Lashaki Z. A Qualitative Study of Addiction in Women. Journal of Policing and Social Studies of Women and Family. 2020;8(1):24-43. [Persian]. URL: http://pssw.jrl.police.ir/article_93826.html
4. Choi S, Rosenbloom D, Stein MD, Raifman J, Clark JA. Differential gateways, facilitators, and barriers to substance use disorder treatment for pregnant women and mothers. J Addict Med. 2022;16(3):e185-e196. DOI: 10.1097/ADM.0000000000000909 [DOI:10.1097/ADM.0000000000000909] [PMID] [PMCID]
5. Kabisa E, Biracyaza E, Habagusenga JD, Umubyeyi A. Determinants and prevalence of relapse among patients with substance use disorders: case of Icyizere Psychotherapeutic Centre. Subst Abuse Treat Prev Policy. 2021;16(1):1-12. DOI: 10.1186/s13011-021-00347-0 [DOI:10.1186/s13011-021-00347-0] [PMID] [PMCID]
6. Nemati Sogoli Tappeh F, Khaledian M. Qualitative study of factors affecting relapse: a grounded theory approach. J Addict Res. 2022;16(64):279-307. [Persian]. DOI: 10.52547/etiadpajohi.16.64.279 [DOI:10.52547/etiadpajohi.16.64.279]
7. Klein M. Relapse into opiate and crack cocaine misuse: a scoping review. Addict Res Theory. 2021;29(2):129-147. DOI: 10.1080/16066359.2020.1724972 [DOI:10.1080/16066359.2020.1724972]
8. Brophy H, Dyson M, Katherine RK. Concept analysis of recovery from substance use. Int J Ment Health Nurs. 2023;32(1):117-27. DOI: 10.1111/inm.13066 [DOI:10.1111/inm.13066] [PMID]
9. Ghorbani E. A review of the women tendency variables to drug abuse and its consequences. Soc Health Addict. 2015;2(7):151-75. [Persian] URL: magiran.com/p1519317
10. Van Hout MC, Al-Afifi MF, Abushams L, Kewley S, Quigg Z, Whitfield M, et al. Palestinian children's experiences of drug abuse in the home in the Occupied Territories of Palestine: a scoping review of extant literature. Int J Ment Health Addict. 2020;18(6):1572-85. DOI: 10.1007/s11469-019-00085-2 [DOI:10.1007/s11469-019-00085-2]
11. Smith JA, Flowers P, Larkin M. Interpretative Phenomenological Analysis: Theory, Method and Research. 2nd ed. London: SAGE Publications; 2022. URL: https://books.google.com/books?id=_-46EAAAQBAJ
12. Yardley L. Dilemmas in qualitative health research. Psychol Health. 2000;15(2):215-28. DOI: 10.1080/08870440008400302 [DOI:10.1080/08870440008400302]
13. Marlatt GA, Gordon JR, editors. Relapse Prevention: Maintenance Strategies in the Treatment of Addictive Behaviors. New York: Guilford Press; 1985. URL: https://books.google.com/books?id=EtXcwAEACAAJ
14. Momeni E. Annual Report of the Drug Control Headquarters. Tehran: Drug Control Headquarters; 2021. [Persian]
15. Hajiha Z, Bahrami Ehsan H. Perpetuating factors of temptation, realizing factors of relapse, and suppressive factors of relapse in substance abuser women in Tehran: A grounded theory study. Rooyesh. 12(3), 1-10. [Persian] URL: http://frooyesh.ir/article-1-4396-en.html
16. Witkiewitz K, Tucker JA. Whole person recovery from substance use disorder: A call for research examining a dynamic behavioral ecological model of contexts supportive of recovery. Addict Res Theory. 2025; 33(1): 1-12. DOI: 10.1080/16066359.2024.2329580 [DOI:10.1080/16066359.2024.2329580] [PMID] [PMCID]
17. Gholami Abiz M, Enayat H, khosravi R. Women's Life Experience of a Disordered Family in the Process of Addiction. Research on Addiction 2021; 14 (58) :113-42. [Persian] URL: http://etiadpajohi.ir/article-1-2462-en.html
18. Hirschi T. Causes of Delinquency. Berkeley: University of California Press; 1969. URL: https://archive.org/details/causesofdelinque0000hirs
19. Rategh M, Farhadi H. A Qualitative Study of the Causes of Drugs Relapse in Addicts. Research on Addiction 2019; 13 (53) :197-216. [Persian] URL: http://etiadpajohi.ir/article-1-1969-en.html
20. Cloud W, Granfield R. Conceptualizing recovery capital: expansion of a theoretical construct. Subst Use Misuse. 2008;43(12-13):1971-86. DOI: 10.1080/10826080802289762 [DOI:10.1080/10826080802289762] [PMID]
21. Alipourasadabadi F, Namdarpour F. Identification of Factors Influencing the Relapse of Women Recovered from Substance Addiction: A Qualitative Study. Research on Addiction 2023; 17 (68) :47-68. [Persian] URL: http://etiadpajohi.ir/article-1-2844-en.html
22. Pettersen G,Bjerke T, Hoxmark EM, Eikeng Sterri NH, Rosenvinge JH. From existing to living: exploring the meaning of recovery. Nord Stud Alcohol Drugs. 2023;40(6):577-589. DOI: 10.1177/14550725231170454 [DOI:10.1177/14550725231170454] [PMID] [PMCID]
23. Nikmanesh Z, Baluchi MH, Pirasteh Motlagh AA. The Role of Social Support and Positive Affect on Prediction of Addiction Relapse. Ann Mil Health Sci Res. 2015;13(3):e58240. [Persian] URL: https://brieflands.com/journals/amhsr/articles/58240
24. Blount TN, Prosek EA, King K, Brookins C, Fitzpatrick DC. The lived experiences of African American women in natural recovery: re-envisioning the role of counselors. Int J Adv Couns. 2024;46(3):567-85. DOI: 10.1007/s10447-024-09553-4 [DOI:10.1007/s10447-024-09553-4]
25. Kelly JF, Humphreys K, Ferri M. Alcoholics Anonymous and other 12-step programs for alcohol use disorder. Cochrane Database Syst Rev. 2020;3(3):CD012880. DOI: 10.1002/14651858.CD012880.pub2 [DOI:10.1002/14651858.CD012880.pub2] [PMID] [PMCID]
26. Powers MB, Vedel E, Emmelkamp PMG. Behavioral couples therapy (BCT) for alcohol and drug use disorders: a meta-analysis. Clin Psychol Rev. 2008;28(6):952-62. DOI: 10.1016/j.cpr.2008.02.002 [DOI:10.1016/j.cpr.2008.02.002] [PMID]
27. Garland EL, Froeliger B, Zeidan F, Partin K, Howard MO. The downward spiral of chronic pain, prescription opioid misuse, and addiction: cognitive, affective, and neuropsychopharmacologic pathways. Neurosci Biobehav Rev. 2013;37(10 Pt 2):2597-607. DOI: 10.1016/j.neubiorev.2013.08.006 [DOI:10.1016/j.neubiorev.2013.08.006] [PMID] [PMCID]
28. Sinha R. Chronic stress, drug use, and vulnerability to addiction. Ann N Y Acad Sci. 2008;1141:105-30. DOI: 10.1196/annals.1441.030 [DOI:10.1196/annals.1441.030] [PMID] [PMCID]
29. Greenfield SF, Back SE, Lawson K, Brady KT. Substance abuse in women. Psychiatr Clin North Am. 2010;33(2):339-55. DOI: 10.1016/j.psc.2010.01.004 [DOI:10.1016/j.psc.2010.01.004] [PMID] [PMCID]
30. Tuchman E. Women and addiction: the importance of gender issues in substance abuse research. J Addict Dis. 2010;29(2):127-38. DOI: 10.1080/10550881003684582 [DOI:10.1080/10550881003684582] [PMID]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Attribution-NoneCommercial CC BY-NC