دوره 33، شماره 2 - ( تابستان 1405 )
جلد 33 شماره 2 صفحات 170-167 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: مقاله نامه به سردبیر است
Ethics code: مقاله نامه به سردبیر است
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Dorosti A M, Soheili A, Ebrahimi M, Seyednazari M A. The role of the family in elderly care: The hidden burden on women: Letter to Editor. J Transl Med Res. 2026; 33 (2) :167-170
URL: http://journal.bums.ac.ir/article-1-3596-fa.html
URL: http://journal.bums.ac.ir/article-1-3596-fa.html
درستی امیرمحمد، سهیلی امین، ابراهیمی مبینا، سیدنظری میرامیرحسین. نامه به سردبیر: نقش خانواده در مراقبت از سالمندان: بار پنهان بر دوش زنان. تحقیقات پزشکی ترجمانی. 1405; 33 (2) :167-170
1- گروه پرستاری داخلی جراحی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران
2- گروه پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران
3- گروه پرستاری سالمندی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران
4- گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران ،amirhosseinseyednazari@gmail.com
2- گروه پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران
3- گروه پرستاری سالمندی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران
4- گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده علوم پزشکی خوی، خوی، ایران ،
متن کامل [PDF 307 kb]
(251 دریافت)
| چکیده (HTML) (890 مشاهده)
متن کامل: (70 مشاهده)
سردبیر محترم
روند سالمندی در جهان به صورت صعودی میباشد و با افزایش تعداد سالمندان، بیماریها و همچنین وابستگی آنان به مراقبت رو به افزایش است. افزایش جمعیت سالمندان، به معنای افزایش هزینههای پزشکی، درمانی و مراقبتی است که ضرورت تأمین منابع حمایتی و توسعه زیرساختهای مراقبتی برای سالمندان را ایجاب میکند (1). در حال حاضر، مراقبان خانوادگی سهم بسزایی در این حوزه دارند؛ بهطوری که آمارها نشان میدهند ۸۰ درصد از سالمندان در کل جهان از طرف یکی از اعضای خانواده مراقبت میشوند (1).
اگرچه مراقبت غیررسمی که به عنوان آن دسته از مراقبتها و حمایتهای بدون دستمزد، که غالباً توسط افراد غیرحرفهای نظیر اعضای خانواده، دوستان، خویشاوندان یا همسایگان به افراد سالمند، مبتلا به بیماریهای مزمن و یا دارای ناتوانی ارائه میگرد تعریف می شود (1, 2). ممکن است با احساس رضایت همراه باشد، اما پژوهشها حاکی از تأثیرات منفی آن بر کیفیت زندگی و بهزیستی مراقبان است (2). استرسهای روانی، جسمی و اجتماعی ناشی از مراقبت طولانیمدت، منجر به «بار مراقبتی» میشود که پیامدهایی همچون فرسودگی، اضطراب و افسردگی را در پی دارد (3). این فشارها نه تنها سلامت مراقب را به خطر میاندازد، بلکه میتواند منجر به مراقبت ناکافی از بیمار، رها کردن وی و یا بستریهای زودهنگام و پرهزینه در مراکز درمانی شود(4, 5)
مطالعات نشان میدهد جنسیت مراقب یکی از قویترین عوامل پیشبینیکننده در میزان بار مراقبتی است. با وجود افزایش مشارکت مردان در سالهای اخیر، زنان همچنان به دلیل کلیشههای جنسیتی و انتظارات فرهنگی، بزرگترین سهم را در مراقبت بر عهده دارند (3). این نگاه جنسیتی موجب پنهان ماندن بار واقعی مراقبت و نادیده گرفته شدن نیازهای ویژه مراقبان زن شده است، درحالیکه سلامت جسمی و روانی آنان در مقایسه با مردان بهطور معناداری پایینتر گزارش میشود (2). در مجموع، روند رو به افزایش سالمندی جمعیت و گسترش مراقبتهای غیررسمی، مراقبت از سالمندان را به یکی از چالشهای اساسی نظام سلامت تبدیل کرده است. بار مراقبتی ناشی از مراقبت طولانیمدت، بهویژه زمانی که بدون حمایت ساختاری و آموزشی انجام میشود، میتواند سلامت جسمی، روانی و اجتماعی مراقبین خانوادگی را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد و کیفیت مراقبت از سالمندان را نیز کاهش دهد.
پیشنهادهای کاربردی برای سیاستگذاران نظام سلامت:
با توجه به چالشهای ذکر شده، ضرورت دارد نظام سلامت با رویکردی جامع و حساس به جنسیت، اقدامات زیر را در اولویت قرار دهد:
1- شناسایی و ثبت رسمی: تدوین سازوکارهایی برای شناسایی رسمی مراقبان خانوادگی به عنوان بخشی از فرآیند مراقبت جهت ارائه حمایتهای سازمانیافته.
2- توانمندسازی آموزشی و حمایتی: طراحی برنامههای آموزشی متناسب با نیاز مراقبان و ارائه حمایتهای روانی-اجتماعی مستمر برای کاهش فرسودگی آنان.
3- تسهیل دسترسی به خدمات: بهبود دسترسی به خدمات مراقبتی رسمی و نیمهرسمی (مانند مراقبتهای دورهای جایگزین) برای کاهش بار فیزیکی و روانی بر دوش خانوادهها.
4- عدالت در سلامت: بازنگری در سیاستهای حمایتی با تمرکز بر نیازهای خاص مراقبان زن به عنوان گروهی آسیبپذیرتر، جهت ارتقای عدالت اجتماعی و پایداری نظام سلامت در بلندمدت.
توجه به این رویکردها نهتنها موجب بهبود سلامت و کیفیت زندگی مراقبین خانوادگی میشود، بلکه در بلندمدت میتواند از پیامدهایی نظیر مراقبت ناکافی، بستریهای قابل پیشگیری و تحمیل هزینههای مضاعف به نظام سلامت جلوگیری کند و زمینهساز بهبود کیفیت مراقبت از سالمندان شود.
5- سالمندی سالم: که در سالهای اخیر مورد توجه ویژه سیاستگذاران بهداشت جهانی قرار گرفته، امری ضروری است، چرا که هرچه سالمند از سلامت و استقلال بیشتری برخوردار باشد، بار مراقبتی و فشارهای جسمی و روانی وارد بر مراقبین به شکل قابلتوجهی کاهش مییابد. بنابراین، ارتقای مؤلفههای سالم پیر شدن میتواند به عنوان یک راهبرد غیرمستقیم اما مؤثر در بهبود کیفیت زندگی مراقبین نیز عمل کند.
نتیجهگیری
با توجه به روند رو به رشد جمعیت سالمند، مراقبت غیررسمی از سالمندان به یک چالش جدی تبدیل شده است که بار اصلی آن به شکل نامتناسبی بر دوش زنان خانواده قرار دارد. این «بار پنهان» نه تنها سلامت جسمی و روانی زنان را به خطر میاندازد، بلکه پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای برای آنان به همراه دارد. برای مقابله با این چالش، نیازمند تغییر نگرشهای فرهنگی و همچنین مداخلات ساختاری از سوی سیاستگذاران و نظام سلامت هستیم. حمایت همهجانبه از مراقبین، توزیع عادلانه مسئولیتهای مراقبتی میان اعضای خانواده و ترویج رویکرد «سالمندی سالم»، گامهایی ضروری برای تضمین رفاه سالمندان و همزمان حفظ سلامت و حقوق زنان در جامعه است.
تقدیر و تشکّر
نویسندگان از دانشکده علوم پزشکی خوی کمال تشکر را دارند.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
کلیه شیوههای انجام شده در مطالعه در مورد شرکت کنندگان انسانی مطابق با معیارهای کمیته اخلاق است.
حمایت مالی
این تحقیق هیچ حمایت مالی از سازمانهای دولتی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در طراحی این مقاله، ارائه مطالب علمی، تهیه نسخه خطی و تجدیدنظر نسخه نهایی بهصورت مساوی مشارکت داشتهاند.
تضاد منافع
نویسندگان مقاله اعلام میدارند که هیچ گونه تضاد منافعی در پژوهش حاضر وجود ندارد.
روند سالمندی در جهان به صورت صعودی میباشد و با افزایش تعداد سالمندان، بیماریها و همچنین وابستگی آنان به مراقبت رو به افزایش است. افزایش جمعیت سالمندان، به معنای افزایش هزینههای پزشکی، درمانی و مراقبتی است که ضرورت تأمین منابع حمایتی و توسعه زیرساختهای مراقبتی برای سالمندان را ایجاب میکند (1). در حال حاضر، مراقبان خانوادگی سهم بسزایی در این حوزه دارند؛ بهطوری که آمارها نشان میدهند ۸۰ درصد از سالمندان در کل جهان از طرف یکی از اعضای خانواده مراقبت میشوند (1).
اگرچه مراقبت غیررسمی که به عنوان آن دسته از مراقبتها و حمایتهای بدون دستمزد، که غالباً توسط افراد غیرحرفهای نظیر اعضای خانواده، دوستان، خویشاوندان یا همسایگان به افراد سالمند، مبتلا به بیماریهای مزمن و یا دارای ناتوانی ارائه میگرد تعریف می شود (1, 2). ممکن است با احساس رضایت همراه باشد، اما پژوهشها حاکی از تأثیرات منفی آن بر کیفیت زندگی و بهزیستی مراقبان است (2). استرسهای روانی، جسمی و اجتماعی ناشی از مراقبت طولانیمدت، منجر به «بار مراقبتی» میشود که پیامدهایی همچون فرسودگی، اضطراب و افسردگی را در پی دارد (3). این فشارها نه تنها سلامت مراقب را به خطر میاندازد، بلکه میتواند منجر به مراقبت ناکافی از بیمار، رها کردن وی و یا بستریهای زودهنگام و پرهزینه در مراکز درمانی شود(4, 5)
مطالعات نشان میدهد جنسیت مراقب یکی از قویترین عوامل پیشبینیکننده در میزان بار مراقبتی است. با وجود افزایش مشارکت مردان در سالهای اخیر، زنان همچنان به دلیل کلیشههای جنسیتی و انتظارات فرهنگی، بزرگترین سهم را در مراقبت بر عهده دارند (3). این نگاه جنسیتی موجب پنهان ماندن بار واقعی مراقبت و نادیده گرفته شدن نیازهای ویژه مراقبان زن شده است، درحالیکه سلامت جسمی و روانی آنان در مقایسه با مردان بهطور معناداری پایینتر گزارش میشود (2). در مجموع، روند رو به افزایش سالمندی جمعیت و گسترش مراقبتهای غیررسمی، مراقبت از سالمندان را به یکی از چالشهای اساسی نظام سلامت تبدیل کرده است. بار مراقبتی ناشی از مراقبت طولانیمدت، بهویژه زمانی که بدون حمایت ساختاری و آموزشی انجام میشود، میتواند سلامت جسمی، روانی و اجتماعی مراقبین خانوادگی را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد و کیفیت مراقبت از سالمندان را نیز کاهش دهد.
پیشنهادهای کاربردی برای سیاستگذاران نظام سلامت:
با توجه به چالشهای ذکر شده، ضرورت دارد نظام سلامت با رویکردی جامع و حساس به جنسیت، اقدامات زیر را در اولویت قرار دهد:
1- شناسایی و ثبت رسمی: تدوین سازوکارهایی برای شناسایی رسمی مراقبان خانوادگی به عنوان بخشی از فرآیند مراقبت جهت ارائه حمایتهای سازمانیافته.
2- توانمندسازی آموزشی و حمایتی: طراحی برنامههای آموزشی متناسب با نیاز مراقبان و ارائه حمایتهای روانی-اجتماعی مستمر برای کاهش فرسودگی آنان.
3- تسهیل دسترسی به خدمات: بهبود دسترسی به خدمات مراقبتی رسمی و نیمهرسمی (مانند مراقبتهای دورهای جایگزین) برای کاهش بار فیزیکی و روانی بر دوش خانوادهها.
4- عدالت در سلامت: بازنگری در سیاستهای حمایتی با تمرکز بر نیازهای خاص مراقبان زن به عنوان گروهی آسیبپذیرتر، جهت ارتقای عدالت اجتماعی و پایداری نظام سلامت در بلندمدت.
توجه به این رویکردها نهتنها موجب بهبود سلامت و کیفیت زندگی مراقبین خانوادگی میشود، بلکه در بلندمدت میتواند از پیامدهایی نظیر مراقبت ناکافی، بستریهای قابل پیشگیری و تحمیل هزینههای مضاعف به نظام سلامت جلوگیری کند و زمینهساز بهبود کیفیت مراقبت از سالمندان شود.
5- سالمندی سالم: که در سالهای اخیر مورد توجه ویژه سیاستگذاران بهداشت جهانی قرار گرفته، امری ضروری است، چرا که هرچه سالمند از سلامت و استقلال بیشتری برخوردار باشد، بار مراقبتی و فشارهای جسمی و روانی وارد بر مراقبین به شکل قابلتوجهی کاهش مییابد. بنابراین، ارتقای مؤلفههای سالم پیر شدن میتواند به عنوان یک راهبرد غیرمستقیم اما مؤثر در بهبود کیفیت زندگی مراقبین نیز عمل کند.
نتیجهگیری
با توجه به روند رو به رشد جمعیت سالمند، مراقبت غیررسمی از سالمندان به یک چالش جدی تبدیل شده است که بار اصلی آن به شکل نامتناسبی بر دوش زنان خانواده قرار دارد. این «بار پنهان» نه تنها سلامت جسمی و روانی زنان را به خطر میاندازد، بلکه پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای برای آنان به همراه دارد. برای مقابله با این چالش، نیازمند تغییر نگرشهای فرهنگی و همچنین مداخلات ساختاری از سوی سیاستگذاران و نظام سلامت هستیم. حمایت همهجانبه از مراقبین، توزیع عادلانه مسئولیتهای مراقبتی میان اعضای خانواده و ترویج رویکرد «سالمندی سالم»، گامهایی ضروری برای تضمین رفاه سالمندان و همزمان حفظ سلامت و حقوق زنان در جامعه است.
تقدیر و تشکّر
نویسندگان از دانشکده علوم پزشکی خوی کمال تشکر را دارند.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
کلیه شیوههای انجام شده در مطالعه در مورد شرکت کنندگان انسانی مطابق با معیارهای کمیته اخلاق است.
حمایت مالی
این تحقیق هیچ حمایت مالی از سازمانهای دولتی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در طراحی این مقاله، ارائه مطالب علمی، تهیه نسخه خطی و تجدیدنظر نسخه نهایی بهصورت مساوی مشارکت داشتهاند.
تضاد منافع
نویسندگان مقاله اعلام میدارند که هیچ گونه تضاد منافعی در پژوهش حاضر وجود ندارد.
نوع مطالعه: نامه به سردبير |
موضوع مقاله:
پرستاري
دریافت: 1404/11/20 | پذیرش: 1404/12/23 | انتشار الکترونیک: 1405/3/15
دریافت: 1404/11/20 | پذیرش: 1404/12/23 | انتشار الکترونیک: 1405/3/15
فهرست منابع
1. Sabaghchi M, Askari-Nodoushan A, Ruhani A. Elderly Care at the Crossroads of Therapy and Family Support: A Qualitative Inquiry in Yazd City. Journal of Applied Sociology. 2024;35(2):101-30. [Persian] DOI: 10.22108/jas.2024.141094.2491
2. Zygouri I, Cowdell F, Ploumis A, Gouva M, Mantzoukas S. Gendered experiences of providing informal care for older people: a systematic review and thematic synthesis. BMC Health Services Research. 2021;21(1):730. DOI: 10.1186/s12913-021-06736-2. [DOI:10.1186/s12913-021-06736-2] [PMID] [PMCID]
3. Jafari M, Alipour F, Raheb G, Mardani M. Perceived Stress and Burden of Care in Elderly Caregivers: The Moderating Role of Resilience. Salmand: Iranian Journal of Ageing. 2022;17(1):62-75. [Persian] DOI: 10.32598/sija.2021.2575.2 [DOI:10.32598/sija.2021.2575.2]
4. Salehi M, Ahmadzad asl M, Seddigh R, Rashedi V, Almasi ِDooghaee M, Kamalzadeh L, et al. The Relationship Between Spiritual Well-Being and Care Burden in Unofficial Caregivers of Elderly Patients With Dementia. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology. 2020;26(1):64-75. [Persian] DOI: 10.32598/IJPCP.26.1.2658.1 [DOI:10.32598/ijpcp.26.1.2658.1]
5. Ardalan H, Motalebi SA, Shahrokhi A, Mohammadi F. Effect of Education and Telephone Follow-Up on Care Burden of Caregivers of Older Patients with Stroke. Salmand. 2022;17:290-303. [Persian] DOI: 10.32598/SIJA.2022.2183.3 [DOI:10.32598/sija.2022.2183.3]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Attribution-NoneCommercial CC BY-NC