Research code: Not applicable
Ethics code: Not applicable
Nakhaee N, Samari M. Primal prevention of cardiometabolic diseases: A narrative review of emerging risk factors in the first 1000 days of life. Journal of Translational Medical Research. 2026; 32 (5) :26-37
URL:
http://journal.bums.ac.ir/article-1-3574-fa.html
1- مرکز تحقیقات مدیریت ارائه خدمات سلامت، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ، nakhaeen@gmail.com
2- مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران
چکیده: (165 مشاهده)
بیماریهای قلبی-متابولیک از مهمترین علل مرگومیر و ناتوانی در جهان محسوب میشوند و رویکردهای رایج پیشگیری عمدتاً بر شناسایی و کنترل عوامل خطر در بزرگسالی متمرکز بودهاند. با این حال، شواهد فزاینده حاصل از نظریه خاستگاه تکوینی سلامت و بیماری نشان میدهد که ریشه بسیاری از این بیماریها در اوایل زندگی، بهویژه در بازه حیاتی ۱۰۰۰ روز اول زندگی، شکل میگیرد. هدف این مقاله مرور و تبیین نقش «عوامل خطر نوپدید» در ۱۰۰۰ روز اول زندگی در ایجاد استعداد ابتلا به بیماریهای قلبی-متابولیک و برجستهکردن مفهوم «پیشگیری آغازین» بهعنوان یک راهبرد مغفول در سلامت عمومی است. شواهد نشان میدهند که عواملی نظیر تغذیه مادر در بارداری، استرسهای دوران جنینی، کموزنی و نارسبودن هنگام تولد، نوع زایمان، اختلال در شکلگیری میکروبیوم، آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی، الگوهای تغذیه نوزاد بهویژه شیردهی، جدایی زودهنگام از مادر و تجارب منفی اوایل کودکی میتوانند از طریق برنامهریزی زیستی، تغییرات اپیژنتیک، التهاب مزمن و اختلال عملکرد میتوکندری، خطر چاقی، دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی–عروقی را در طول عمر افزایش دهند. تمرکز بر این بازه زمانی، فرصتی کمهزینه و پایدار برای بازطراحی راهبردهای پیشگیری اساسی از بیماریهای قلبی-متابولیک فراهم میکند.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
پزشكي اجتماعي دریافت: 1404/9/23 | پذیرش: 1404/11/29 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1404/12/26 | انتشار الکترونیک: 1404/12/15