دوره 33، شماره 1 - ( 3-1405 )
جلد 33 شماره 1 صفحات 61-52 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: 457704
Ethics code: IR.BUMS.REC.1404.085
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Taleb A, Hatamikia H, Namakin K, Miri-Moghaddam E. Incidence of congenital hypothyroidism among newborns in South Khorasan Province: A 2-year study (2023-25). J Transl Med Res. 2026; 33 (1) :52-61
URL: http://journal.bums.ac.ir/article-1-3592-fa.html
URL: http://journal.bums.ac.ir/article-1-3592-fa.html
طالب علیرضا، حاتمیکیا حسین، نمکین کوکب، میری مقدم ابراهیم. بروز کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان متولد شده در سالهای 1402 و 1403 در استان خراسان جنوبی. تحقیقات پزشکی ترجمانی. 1405; 33 (1) :52-61
علیرضا طالب1 
، حسین حاتمیکیا2 ، کوکب نمکین3 ، ابراهیم میری مقدم*4
، حسین حاتمیکیا2 ، کوکب نمکین3 ، ابراهیم میری مقدم*4
1- دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران
2- معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران
3- گروه اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران
4- گروه پزشکی مولکولی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات بیماریهای قلبوعروق، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران ،miri4@bums.ac.ir
2- معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران
3- گروه اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران
4- گروه پزشکی مولکولی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات بیماریهای قلبوعروق، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران ،
متن کامل [PDF 509 kb]
(110 دریافت)
| چکیده (HTML) (301 مشاهده)
نمودار 1- میزان بروز مبتلایان به هیپوتیروئیدی مادرزادی در نوزادان متولد شده در شهرستانهای مختلف استان خراسان جنوبی در سالهای 1402-1403
نمودار2- نوزان فراخوان شده برای غربالگری کمکاری تیروئید مادرزادی در شهرستانهای مختلف در سال 1402-1403
جدول 2- مقایسه بروز کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان غربالگری شده در طی سالهای 1402 و 1403
متن کامل: (27 مشاهده)
مقدمه
کمکاری مادرزادی تیروئید یکی از شایعترین اختلالات غدد درونریز دوران نوزادی و از مهمترین علل قابل پیشگیری ناتوانی ذهنی در کودکان است. تشخیص زودهنگام و آغاز سریع درمان نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از عوارض عصبی دارد و ثابت شده است که تأخیر در تشخیص میتواند منجر به کاهش قابل توجه ضریب هوشی شود (1). طرح غربالگری نوزادی برای این بیماری در سال 1383 برای اولین بار در ایران در استانهای اصفهان، بوشهر و شیراز آغاز شده و بهتدریج به سراسر کشور گسترش یافته است (2). این برنامه غربالگری یکی از موفقترین برنامههای بهداشتی کشور محسوب میشود که توانسته عوارض جبرانناپذیر این بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
شیوع این بیماری در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر بالاتر گزارش شده است. درحالیکه میانگین جهانی بروز کمکاری مادرزادی تیروئید حدود 1 در 2000 تا 4000 تولد زنده است (3)، متاآنالیزهای انجامشده در سطح کشور میانگین بروز را حدود 2 در 1000 تولد زنده گزارش کردهاند (4). این تفاوت قابل توجه نیاز به بررسی دقیقتر عوامل زمینهای و محیطی مؤثر بر شیوع بیماری در ایران را نشان میدهد.
علاوه بر این، مطالعات منطقهای نشان دادهاند که میزان بروز در برخی استانها بهطور قابل توجهی بیشتر است. برای مثال، در مطالعه انجامشده در خراسان جنوبی توسط نمکین و همکاران، بروز بیماری برابر با 1 مورد در 549 تولد زنده گزارش شده است (5). همچنین بررسیهای انجامشده در استانهای مازندران و اصفهان نیز نشان دادهاند که میزان بروز بیماری متغیر است (6،7). این تنوع جغرافیایی در شیوع بیماری میتواند ناشی از عوامل متعددی از جمله وضعیت یُد منطقه، ازدواجهای فامیلی و عوامل ژنتیکی باشد.
به دلیل تفاوتهای منطقهای در شیوع بیماری، عوامل مرتبط با آن از جمله وضعیت یُد، ازدواج فامیلی و کیفیت اجرای دقیق پروتکل غربالگری در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفتهاند (8). مطالعات نشان دادهاند که زنان باردار در ایران کمبود متوسط یُد دارند که با کمکاری تیرویید مرتبط است (9). همچنین میزان ازدواجهای فامیلی که در برخی مناطق ایران بالاست، میتواند منجر به افزایش شیوع اشکال ژنتیکی این بیماری شود (10). از آنجا که استان خراسان جنوبی در مطالعات قبلی جزو استانهای با بروز نسبتاً بالا گزارش شده است، بررسی دقیقتر وضعیت شیوع و روند غربالگری در این منطقه پس ار 10 سال با توجه به مطالعه دکتر نمکین (5) میتواند تغییرات بروز برای برنامهریزی مدیران سیستم بهداشتی مفید و ضرورت باشد. عوامل مؤثر بر عملکرد برنامه غربالگری نیز نقش مهمی در تشخیص بهموقع بیماری دارند. زمان نمونهگیری از نوزادان برای غربالگری هیپوتیروئیدی مادرزادی نقش مهمی در دقت نتایج دارد. نمونهگیری زودتر از 48–24 ساعت پس از تولد میتواند منجر به افزایش مثبتهای کاذب شود، درحالیکه نمونهگیری مطابق پروتکلهای بینالمللی (معمولاً روز سوم تا پنجم زندگی) حساسیت و ویژگی تست را بهینه میکند (11). بر این اساس، مطالعه حاضر با هدف تحلیل دادههای غربالگری تیروئید نوزادان استان خراسان جنوبی طی سالهای 1402 و 1403 انجام شده است تا علاوه بر تعیین میزان بروز واقعی، چالشها و الگوی فراخوان نوزادان نیز بررسی شود. این مطالعه میتواند زمینهای برای بهبود برنامه غربالگری و شناسایی عوامل خطر در این استان فراهم آورد.
روش تحقیق
این مطالعه توصیفی تحلیلی گذشته نگر پس از دریافت کد اخلاق (IR.BUMS.REC.1404.085) بر روی کلیه نوزادان متولد شده استان خراسان جنوبی (از فروردین 1402 تا پایان اسفند 1403) که در غربالگریکم کاری تیروئید شرکت نموده بودند، انجام شد. از کلیه نوزادان متولد شده بر اساس دستورالعملهای کشوری در روز 5-3 پس از تولد، نمونه خون از کف پای نوزاد گرفته شد (12). این کار با لانست و کاغذ فیلتر گاتری (کیمیا پژوهان،ایران) توسط نمونهگیران آموزشدیده در خانههای بهداشت و پایگاههای بهداشتی سطح استان انجام شد. نمونههای خون تهیه شده در دمای اتاق (25-15 درجه) نمونهگیری خشک شده و با پست پیشتاز به آزمایشگاه غربالگری استان ارسال شد. نمونهها در آزمایشگاه حفظ و دقیقاً قبل از انجام آزمایش پانچ شدند و برای آزمایش در چاهک قرار داده شده و باقی مانده کاغذ فیلتر در کیسه مخصوص حاوی رطوبت گیر در یخچال گذاشته شد. بهمنظور اندازهگیری TSH از روش الیزا (Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA)) (دیازیست،ایران) که حساسیت آن μIU/ml 2/0 است، استفاده شد. نوزادان با مقادیر TSH کف پا بیشتر یا مساوی MU/L 10 در نوبت اول و بیشتر یا مساوی MU/L 5 در نوبت دوم غربالگری فراخوانده شدند (12). این فراخوان بهصورت فوری و از طریق فرم تیروئید اتوماسیون اداری به مراکز بهداشت شهرستانها اعلام گردید. نوزاد مشکوک (با آزمایش اولیه بیشتر یا مساوی MU/L 10 در نوبت اول و بیشتر یا مساوی MU/L 5 در نوبت دوم غربالگری) در اسرع وقت به متخصص مشاور برنامه برای انجام آزمایش سرمی در شهرستان ارجاع داده شد. همچنین در صورتی که TSH بالاتر یا مساوی از MU/L 20 در نوبت اول غربالگری بود، نمونه وریدی گرفته می شد. پس از اخذ نمونه، درمان با لووتیروکسین طبق دستورالعمل کشوری شروع میشد. بعد از دریافت نتیجه آزمایشهای وریدی و در صورت اثبات کم کاری تیروئید، درمان ادامه مییافت و در صورت طبیعی بودن جواب آزمایشهای وریدی، درمان قطع میشد. بر اساس پروتکلهای کشوری در دوران نوزادی (هفته 4-1)، مقادیر سرمی TSH بیشتر و یا مساوی MU/L 10 و T4 کمتر از ug/dl 5/6 نشاندهنده کمکاری تیروئید مادرزادی است. اطلاعات فرم شماره یک تیروئید با مصاحبه مراقب سلامت و یا بهورز با مادر به صورت حضوری در اتوماسیون اداری پایگاه بهداشتی و یا خانه بهداشت تکمیل گردید. فرم نمونهگیری شامل سؤالاتی از قبیل تاریخ تولد نوزاد، سن مادر، جنسیت، تاریخ نمونهگیری، محل سکونت، علت نمونهگیری مجدد، نسبت فامیلی والدین، نوع زایمان، محل نمونهگیری، شماره تلفن والدین نوزاد و بود. پس از تکمیل فرم شماره یک، به آزمایشگاه غربالگری ارجاع و آزمایشگاه سطح TSH را در فرم شماره یک ثبت و در ادامه فرایند به نمونهگیر اولیه ارجاع و از جواب آزمایش مطلع میشد و به جواب آزمایش نوزاد دسترسی داشت. در پایان هر فصل دادههای فرم شماره یک در غالب فایل اکسل از سطوح محیطی جمعآوری و به مرکز بهداشت شهرستان ارسال میشد و فایل اکسل ارسالی از شهرستانها پس از کنترل مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.
تجزیه و تحلیل داده ها
دادههای جمعآوریشده پس از ورود به نرمافزار SPSS نسخه 26 مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. در ابتدا، آنالیز توصیفی برای متغیرهای مورد مطالعه انجام شد؛ بهطوریکه متغیرهای کمّی بهصورت میانگین ± انحراف معیار و متغیرهای کیفی بهصورت فراوانی و درصد گزارش شدند. نرمال بودن توزیع متغیرهای کمّی با استفاده از آزمون شاپیرو–ویلک (Shapiro–Wilk test) مورد بررسی قرار گرفت. برای محاسبه بروز کمکاری مادرزادی تیروئید، تعداد نوزادان مبتلا بر کل نوزادان غربالگریشده تقسیم و به صورت در هزار تولد زنده گزارش گردید. همچنین میزان فراخوان، تعداد نوزادانی که در نوبت اول غربالگری مقادیر TSH مساوی و بزرگتر از 10 بعلاوه تعداد نوزادانی که در نوبت دوم غربالگری مقادیر TSH مساوی و بزرگتر از 5 داشتند در صورت کسر و تقسیم بر کل نوزادان غربالگری شده به صورت درصد گزارش گردید. بهمنظور مقایسه بروز کمکاری مادرزادی تیروئید بین سالهای 1402 و 1403 و نیز مقایسه متغیّرهای کیفی بین گروهها، از آزمون کایاسکوئر (Chi-square test) استفاده شد. در مواردی که فراوانی مورد انتظار کمتر از 5 بود، از آزمون دقیق فیشر (Fisher’s exact test) استفاده گردید. سطح معنیداری آماری در تمامی آزمونها کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد (05/0P<).
یافتهها
از تعداد 30021 نوزاد غربالگری شده در 11 شهرستان استان خراسان جنوبی در طی دور مطالعه، 15463 نوزاد پسر(51/51 درصد) و 14558 نوزاد دختر (49/48 درصد) بودند. 2938 نوزاد (79/9 درصد) نارس بودند و سطح TSH خون کف پا 3348 نوزاد (15/11 درصد) بین 5 تا 9/9 (MU/L ) بود که برای انجام آزمایش مجدد از پاشنه پا و 261 نوزاد (87/0 درصد) برای انجام آزمایش وریدی فراخوان شدند (جدول یک). تعداد 10496 نوزاد (96/34 درصد) با شرایط ذیل غربالگری مجدد شدند: نوزادان با نمونهگیری نامناسب، سطح TSH بین 5 تا 9/9 MU/L، وزن کمتر از 2500 و بیش از 4000 گرم، دوقلویی و چند قلویی، نارس، تعویض و یا دریافت خون، سابقه بستری در بیمارستان، سابقه مصرف داروهای خاص. پس از اندازه گیری TSH سرمی نوزادان فراخوانده شده، 152 نوزاد (06/5 در هزار نوزاد) TSH سرمی بیشتر و یا مساوی MU/L 10 داشتند که با تشخیص هیپوتیروئیدی تحت درمان با قرص لووتیروکسین طبق دستورالعمل قرار گرفتند. نتیجه آزمایش مثبت حقیقی بین نوزادان فراخوان داده شده برای انجام آزمایش سرمی 61/12 درصد بود. بر اساس این نتایج بروز کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان استان خراسان جنوبی یک در هر 198 نوزاد غربالگری شده تعیین گردید. در بین شهرستانهای استان خراسان جنوبی، بیشترین میزان بروز مربوط به شهرستان بشرویه با 6 بیمار (86/7 در هزار نوزاد) و کمترین میزان بروز مربوط به شهرستان زیرکوه 5 بیمار (80/2 در هزار نوزاد) تعیین شد (نمودار 1 و 2 ).
جدول 1- نتایج غربالگری کمکاری مادرزادی تیروئید در استان خراسان جنوبی
کمکاری مادرزادی تیروئید یکی از شایعترین اختلالات غدد درونریز دوران نوزادی و از مهمترین علل قابل پیشگیری ناتوانی ذهنی در کودکان است. تشخیص زودهنگام و آغاز سریع درمان نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از عوارض عصبی دارد و ثابت شده است که تأخیر در تشخیص میتواند منجر به کاهش قابل توجه ضریب هوشی شود (1). طرح غربالگری نوزادی برای این بیماری در سال 1383 برای اولین بار در ایران در استانهای اصفهان، بوشهر و شیراز آغاز شده و بهتدریج به سراسر کشور گسترش یافته است (2). این برنامه غربالگری یکی از موفقترین برنامههای بهداشتی کشور محسوب میشود که توانسته عوارض جبرانناپذیر این بیماری را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
شیوع این بیماری در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر بالاتر گزارش شده است. درحالیکه میانگین جهانی بروز کمکاری مادرزادی تیروئید حدود 1 در 2000 تا 4000 تولد زنده است (3)، متاآنالیزهای انجامشده در سطح کشور میانگین بروز را حدود 2 در 1000 تولد زنده گزارش کردهاند (4). این تفاوت قابل توجه نیاز به بررسی دقیقتر عوامل زمینهای و محیطی مؤثر بر شیوع بیماری در ایران را نشان میدهد.
علاوه بر این، مطالعات منطقهای نشان دادهاند که میزان بروز در برخی استانها بهطور قابل توجهی بیشتر است. برای مثال، در مطالعه انجامشده در خراسان جنوبی توسط نمکین و همکاران، بروز بیماری برابر با 1 مورد در 549 تولد زنده گزارش شده است (5). همچنین بررسیهای انجامشده در استانهای مازندران و اصفهان نیز نشان دادهاند که میزان بروز بیماری متغیر است (6،7). این تنوع جغرافیایی در شیوع بیماری میتواند ناشی از عوامل متعددی از جمله وضعیت یُد منطقه، ازدواجهای فامیلی و عوامل ژنتیکی باشد.
به دلیل تفاوتهای منطقهای در شیوع بیماری، عوامل مرتبط با آن از جمله وضعیت یُد، ازدواج فامیلی و کیفیت اجرای دقیق پروتکل غربالگری در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفتهاند (8). مطالعات نشان دادهاند که زنان باردار در ایران کمبود متوسط یُد دارند که با کمکاری تیرویید مرتبط است (9). همچنین میزان ازدواجهای فامیلی که در برخی مناطق ایران بالاست، میتواند منجر به افزایش شیوع اشکال ژنتیکی این بیماری شود (10). از آنجا که استان خراسان جنوبی در مطالعات قبلی جزو استانهای با بروز نسبتاً بالا گزارش شده است، بررسی دقیقتر وضعیت شیوع و روند غربالگری در این منطقه پس ار 10 سال با توجه به مطالعه دکتر نمکین (5) میتواند تغییرات بروز برای برنامهریزی مدیران سیستم بهداشتی مفید و ضرورت باشد. عوامل مؤثر بر عملکرد برنامه غربالگری نیز نقش مهمی در تشخیص بهموقع بیماری دارند. زمان نمونهگیری از نوزادان برای غربالگری هیپوتیروئیدی مادرزادی نقش مهمی در دقت نتایج دارد. نمونهگیری زودتر از 48–24 ساعت پس از تولد میتواند منجر به افزایش مثبتهای کاذب شود، درحالیکه نمونهگیری مطابق پروتکلهای بینالمللی (معمولاً روز سوم تا پنجم زندگی) حساسیت و ویژگی تست را بهینه میکند (11). بر این اساس، مطالعه حاضر با هدف تحلیل دادههای غربالگری تیروئید نوزادان استان خراسان جنوبی طی سالهای 1402 و 1403 انجام شده است تا علاوه بر تعیین میزان بروز واقعی، چالشها و الگوی فراخوان نوزادان نیز بررسی شود. این مطالعه میتواند زمینهای برای بهبود برنامه غربالگری و شناسایی عوامل خطر در این استان فراهم آورد.
روش تحقیق
این مطالعه توصیفی تحلیلی گذشته نگر پس از دریافت کد اخلاق (IR.BUMS.REC.1404.085) بر روی کلیه نوزادان متولد شده استان خراسان جنوبی (از فروردین 1402 تا پایان اسفند 1403) که در غربالگریکم کاری تیروئید شرکت نموده بودند، انجام شد. از کلیه نوزادان متولد شده بر اساس دستورالعملهای کشوری در روز 5-3 پس از تولد، نمونه خون از کف پای نوزاد گرفته شد (12). این کار با لانست و کاغذ فیلتر گاتری (کیمیا پژوهان،ایران) توسط نمونهگیران آموزشدیده در خانههای بهداشت و پایگاههای بهداشتی سطح استان انجام شد. نمونههای خون تهیه شده در دمای اتاق (25-15 درجه) نمونهگیری خشک شده و با پست پیشتاز به آزمایشگاه غربالگری استان ارسال شد. نمونهها در آزمایشگاه حفظ و دقیقاً قبل از انجام آزمایش پانچ شدند و برای آزمایش در چاهک قرار داده شده و باقی مانده کاغذ فیلتر در کیسه مخصوص حاوی رطوبت گیر در یخچال گذاشته شد. بهمنظور اندازهگیری TSH از روش الیزا (Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA)) (دیازیست،ایران) که حساسیت آن μIU/ml 2/0 است، استفاده شد. نوزادان با مقادیر TSH کف پا بیشتر یا مساوی MU/L 10 در نوبت اول و بیشتر یا مساوی MU/L 5 در نوبت دوم غربالگری فراخوانده شدند (12). این فراخوان بهصورت فوری و از طریق فرم تیروئید اتوماسیون اداری به مراکز بهداشت شهرستانها اعلام گردید. نوزاد مشکوک (با آزمایش اولیه بیشتر یا مساوی MU/L 10 در نوبت اول و بیشتر یا مساوی MU/L 5 در نوبت دوم غربالگری) در اسرع وقت به متخصص مشاور برنامه برای انجام آزمایش سرمی در شهرستان ارجاع داده شد. همچنین در صورتی که TSH بالاتر یا مساوی از MU/L 20 در نوبت اول غربالگری بود، نمونه وریدی گرفته می شد. پس از اخذ نمونه، درمان با لووتیروکسین طبق دستورالعمل کشوری شروع میشد. بعد از دریافت نتیجه آزمایشهای وریدی و در صورت اثبات کم کاری تیروئید، درمان ادامه مییافت و در صورت طبیعی بودن جواب آزمایشهای وریدی، درمان قطع میشد. بر اساس پروتکلهای کشوری در دوران نوزادی (هفته 4-1)، مقادیر سرمی TSH بیشتر و یا مساوی MU/L 10 و T4 کمتر از ug/dl 5/6 نشاندهنده کمکاری تیروئید مادرزادی است. اطلاعات فرم شماره یک تیروئید با مصاحبه مراقب سلامت و یا بهورز با مادر به صورت حضوری در اتوماسیون اداری پایگاه بهداشتی و یا خانه بهداشت تکمیل گردید. فرم نمونهگیری شامل سؤالاتی از قبیل تاریخ تولد نوزاد، سن مادر، جنسیت، تاریخ نمونهگیری، محل سکونت، علت نمونهگیری مجدد، نسبت فامیلی والدین، نوع زایمان، محل نمونهگیری، شماره تلفن والدین نوزاد و بود. پس از تکمیل فرم شماره یک، به آزمایشگاه غربالگری ارجاع و آزمایشگاه سطح TSH را در فرم شماره یک ثبت و در ادامه فرایند به نمونهگیر اولیه ارجاع و از جواب آزمایش مطلع میشد و به جواب آزمایش نوزاد دسترسی داشت. در پایان هر فصل دادههای فرم شماره یک در غالب فایل اکسل از سطوح محیطی جمعآوری و به مرکز بهداشت شهرستان ارسال میشد و فایل اکسل ارسالی از شهرستانها پس از کنترل مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.
تجزیه و تحلیل داده ها
دادههای جمعآوریشده پس از ورود به نرمافزار SPSS نسخه 26 مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. در ابتدا، آنالیز توصیفی برای متغیرهای مورد مطالعه انجام شد؛ بهطوریکه متغیرهای کمّی بهصورت میانگین ± انحراف معیار و متغیرهای کیفی بهصورت فراوانی و درصد گزارش شدند. نرمال بودن توزیع متغیرهای کمّی با استفاده از آزمون شاپیرو–ویلک (Shapiro–Wilk test) مورد بررسی قرار گرفت. برای محاسبه بروز کمکاری مادرزادی تیروئید، تعداد نوزادان مبتلا بر کل نوزادان غربالگریشده تقسیم و به صورت در هزار تولد زنده گزارش گردید. همچنین میزان فراخوان، تعداد نوزادانی که در نوبت اول غربالگری مقادیر TSH مساوی و بزرگتر از 10 بعلاوه تعداد نوزادانی که در نوبت دوم غربالگری مقادیر TSH مساوی و بزرگتر از 5 داشتند در صورت کسر و تقسیم بر کل نوزادان غربالگری شده به صورت درصد گزارش گردید. بهمنظور مقایسه بروز کمکاری مادرزادی تیروئید بین سالهای 1402 و 1403 و نیز مقایسه متغیّرهای کیفی بین گروهها، از آزمون کایاسکوئر (Chi-square test) استفاده شد. در مواردی که فراوانی مورد انتظار کمتر از 5 بود، از آزمون دقیق فیشر (Fisher’s exact test) استفاده گردید. سطح معنیداری آماری در تمامی آزمونها کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد (05/0P<).
یافتهها
از تعداد 30021 نوزاد غربالگری شده در 11 شهرستان استان خراسان جنوبی در طی دور مطالعه، 15463 نوزاد پسر(51/51 درصد) و 14558 نوزاد دختر (49/48 درصد) بودند. 2938 نوزاد (79/9 درصد) نارس بودند و سطح TSH خون کف پا 3348 نوزاد (15/11 درصد) بین 5 تا 9/9 (MU/L ) بود که برای انجام آزمایش مجدد از پاشنه پا و 261 نوزاد (87/0 درصد) برای انجام آزمایش وریدی فراخوان شدند (جدول یک). تعداد 10496 نوزاد (96/34 درصد) با شرایط ذیل غربالگری مجدد شدند: نوزادان با نمونهگیری نامناسب، سطح TSH بین 5 تا 9/9 MU/L، وزن کمتر از 2500 و بیش از 4000 گرم، دوقلویی و چند قلویی، نارس، تعویض و یا دریافت خون، سابقه بستری در بیمارستان، سابقه مصرف داروهای خاص. پس از اندازه گیری TSH سرمی نوزادان فراخوانده شده، 152 نوزاد (06/5 در هزار نوزاد) TSH سرمی بیشتر و یا مساوی MU/L 10 داشتند که با تشخیص هیپوتیروئیدی تحت درمان با قرص لووتیروکسین طبق دستورالعمل قرار گرفتند. نتیجه آزمایش مثبت حقیقی بین نوزادان فراخوان داده شده برای انجام آزمایش سرمی 61/12 درصد بود. بر اساس این نتایج بروز کم کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان استان خراسان جنوبی یک در هر 198 نوزاد غربالگری شده تعیین گردید. در بین شهرستانهای استان خراسان جنوبی، بیشترین میزان بروز مربوط به شهرستان بشرویه با 6 بیمار (86/7 در هزار نوزاد) و کمترین میزان بروز مربوط به شهرستان زیرکوه 5 بیمار (80/2 در هزار نوزاد) تعیین شد (نمودار 1 و 2 ).
جدول 1- نتایج غربالگری کمکاری مادرزادی تیروئید در استان خراسان جنوبی
| نوزادان غربالگری شده | تعداد | درصد |
| جنسیت | ||
| دختر | 14558 | 49/48 |
| پسر | 15463 | 51/51 |
| سن در زمان گرفتن نمونه (بر حسب روز) | ||
| 3-5 | 28505 | 95/94 |
| 6-21 | 1459 | 86/4 |
| 22 و بیشتر | 57 | 19/0 |
| مقادیر TSH (MU/L) | ||
| 5> | 26412 | 98/87 |
| 9/9- 5 | 3348 | 15/11 |
| 9/19- 10 | 239 | 80/ |
| 20 و بیشتر | 22 | 07/0 |
نمودار 1- میزان بروز مبتلایان به هیپوتیروئیدی مادرزادی در نوزادان متولد شده در شهرستانهای مختلف استان خراسان جنوبی در سالهای 1402-1403
نمودار2- نوزان فراخوان شده برای غربالگری کمکاری تیروئید مادرزادی در شهرستانهای مختلف در سال 1402-1403
جدول 2- مقایسه بروز کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان غربالگری شده در طی سالهای 1402 و 1403
| سال بررسی | تعداد نوزادان غربالگری شده | تعداد نوزادان مبتلا به کمکاری مادرزادی تیروئید | بروز در هزار تولد زنده |
| 1402 | 15230 | 78 | 12/5 |
| 1403 | 14791 | 74 | 00/5 |
بحث
نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میزان بروز کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان استان خراسان جنوبی طی سالهای 1402 تا 1403 (06/5 در هزار تواد زنده)، نسبتاً بالا بوده و با مطالعات قبلی در این استان همخوانی دارد. این یافته با گزارش نمکین و همکاران که بروز بیماری را حدود 1 در 549 تولد زنده اعلام کردهاند مطابقت دارد (5). توزیع فراوانی کم کاری تیروئیدی مادرزادی در استانهای مختلف متفاوت گزارش شده است (23-13). در مقایسه با میانگین کشوری که در متاآنالیز افضلی و همکاران حدود 2 در هزار تولد زنده گزارش شده است (4)، میزان بروز در استان خراسان جنوبی در سطح بالاتری قرار میگیرد.این تفاوت میتواند نشاندهنده عوامل متعددی باشد. اولاً، تفاوتهای ژنتیکی و بالا بودن ازدواجهای فامیلی در این منطقه میتواند نقش داشته باشد. مطالعه یار احمدی و همکاران نشان داد که ازدواج فامیلی یکی از عوامل خطر مهم در بروز کمکاری مادرزادی تیروئید است (10). ثانیاً، وضعیت یُد منطقه میتواند مؤثر باشد. اگرچه برنامه یددار کردن نمک در ایران از دهه 1370 آغاز شده است، اما مطالعات نشان دادهاند که هنوز در برخی مناطق کمبود خفیف یا متوسط یُد وجود دارد (9). همچنین، دقت بالای برنامه غربالگری در استان خراسان جنوبی نیز میتواند به شناسایی موارد بیشتری منجر شده باشد.
از یافتههای مهم مطالعه حاضر، نرخ بالای فراخوان نوزادان در غربالگری اولیه بود (01/4 درصد). الگوی مشابهی در سایر استانها نیز گزارش شده است. در مطالعه بهشتی و همکاران در شمال ایران، نرخ فراخوان اولیه حدود 8/3 درصد گزارش شده است (6). بر اساس مطالعهای از هاشمیپور و همکاران در استان اصفهان، از میان ۲۰ هزار نوزاد غربالشده، حدود 6/2 درصد به دلیل نتایج مرزی یا مشکوک برای ارزیابی تکمیلی فراخوان شدند. با این حال، تنها حدود ۱۰ درصد از این نوزادان در نهایت مبتلای واقعی به کمکاری مادرزادی تیروئید بودند و باقی موارد بهعنوان مثبت کاذب یا یافتههای گذرا طبقهبندی شدند (24). در مطالعه انجام شده در اراک، از 25685 نوزاد غربالگری شده 608 مورد فراخوان شدند. میزان فراخوان 36/2 درصد برآورد شد (25). در مطالعه حاضر نیز نرخ مثبت حقیقی بین نوزادان فراخوان شده 61/12 درصد بود که با این گزارشات همخوانی دارد. این امر علاوه بر افزایش بار بر سیستم درمانی، موجب نگرانی بیمورد در والدین و تحمیل هزینههای اضافی میشود. بنابراین بازنگری در عوامل مرتبط با افزایش نرخ نتایج مثبت کاذب، شامل زمان نمونهگیری، نارس بودن و وزن تولد ضروری است. در مطالعه حاضر، 79/9 درصد نوزادان نارس بودند که این خود میتواند به افزایش نتایج مثبت کاذب کمک کرده باشد، زیرا نوزادان نارس به دلیل عدم بلوغ کامل محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تیروئید ممکن است TSH بالاتری داشته باشند (26).
تفاوتهای بینشهرستانی در استان خراسان جنوبی نیز قابل توجه بود. بیشترین بروز در شهرستان بشرویه (86/7 در هزار) و کمترین در شهرستان زیرکوه (80/2 در هزار) مشاهده شد. این تفاوتهای بینمنطقهای در سایر مطالعات نیز گزارش شدهاند. برای مثال، مطالعه بهشتی و همکاران در شمال ایزان نشان داد که بروز بیماری در شهرستانهای مختلف این استان متغیر است (6). این تفاوتها میتواند ناشی از عوامل وراثتی، تفاوت میزان یُد دریافتی، شیوع ازدواجهای فامیلی، یا تفاوت در کیفیت اجرای برنامه غربالگری باشد.
در مطالعه حاضر، 15/11 درصد نوزادان در غربالگری اولیه TSH بین 5 تا 9/9 داشتند که نیاز به نمونهگیری مجدد پیدا کردند. این نرخ بالای نتایج مرزی میتواند به دلایل مختلفی باشد. مطالعات جهانی نشان میدهد که زمان نمونهگیری نقش مهمی در سطح TSH دارد و نمونهگیری در 24 ساعت اول زندگی میتواند به افزایش نتایج مثبت کاذب منجر شود (11). در مطالعه حاضر، 95/94 درصد نوزادان در روزهای 3 تا 5 نمونهگیری شده بودند که مطابق با پروتکل استاندارد است، اما 86/4 درصد در روزهای 6 تا 21 و 19/0 درصد بعد از روز 22 نمونهگیری شدند که میتواند بر نتایج تأثیر بگذارد.
در مطالعه انجام شده توسط پیمانی و همکاران در گرگان، نارس بودن نوزادان، کمکاری تیروئید مادر و ازدواج فامیلی والدین در نوزادان مبتلا به کمکاری تیروئید مادرزادی دائمی شیوع نسبتاً بالایی گزارش شده است (27). علاوه بر جنبههای غربالگری، بررسیهای اتیولوژیک نشان دادهاند که شایعترین علت هیپوتیروئیدی مادرزادی در کودکان ایرانی، دیسژنزی تیروئید و بهویژه اکتوپی است. جباری و همکاران در مطالعه خود در بیرجند نشان دادند که شایعترین علت هیپوتیروئیدی مادرزادی، تیروئید اکتوپیک است. (28). این موضوع اهمیت ارجاع نوزادان مبتلا برای بررسیهای تکمیلی شامل سونوگرافی و اسکن تیروئید برای تعیین نوع اختلال را یادآوری میکند.
مقایسه نتایج دو سال 1402 و 1403 نشان داد که بروز بیماری نسبتاً ثابت بوده است (12/5 در مقابل 00/5 در هزار). این ثبات میتواند نشاندهنده استمرار عوامل زمینهای و کیفیت یکنواخت اجرای برنامه غربالگری باشد. با این حال، نرخ فراخوان در سال 1403 نسبت به 1402 کمی افزایش یافته است (23/4 در مقابل 80/3 درصد) که میتواند به دلیل حساسیت بیشتر سیستم غربالگری یا تغییر در جمعیت نوزادان باشد.
رویکردهای مختلف غربالگری نوزادان برای هیپوتیروئیدی مادرزادی و همچنین علتشناسی (همچنین ژنتیک)، تشخیص، درمان و پیشآگهی هیپوتیروئیدی مادرزادی اولیه و مرکزی است. هنگامی که هیپوتیروئیدی مادرزادی تشخیص داده میشود، به متخصصان توصیه میکند که بلافاصله درمان با دوز صحیح لووتیروکسین شروع شود و پیگیریهای مکرر از جمله آزمایشهای آزمایشگاهی برای حفظ سطح هورمون تیروئید در محدوده هدف، ارزیابی به موقع نیاز به ادامه درمان، توجه به رشد عصبی و عملکردهای حسی-عصبی و در صورت لزوم، مشاوره با سایر متخصصان سلامت و آموزش کودک و خانواده در مورد هیپوتیروئیدی مادرزادی انجام شود. هماهنگسازی تشخیص، درمان و پیگیری، نتایج بیمار را بهینه میکند. در نهایت، همه افراد مبتلا به هیپوتیروئیدی مادرزادی حق دارند از یک انتقال مراقبت برنامهریزیشده از طب اطفال به طب بزرگسالان بهرهمند شوند. استفاده از دستورالعملهای به روزرسانه شده برای بهینهسازی بیشتر تشخیص، درمان و پیگیری کودکان مبتلا به همه اشکال هیپوتیروئیدی مادرزادی با توجه به جدیدترین شواهد توصیه میشود. این امر باید در متقاعدکردن مقامات بهداشتی در مورد مزایای غربالگری نوزادان برای هیپوتیروئیدی مادرزادی مفید باشد. مطالعات اپیدمیولوژیک و تجربی بیشتری برای درک افزایش بروز این بیماری مورد نیاز است (29). در مجموع، یافتههای مطالعه حاضر بیانگر ضرورت ارتقای برنامه غربالگری در استان خراسان جنوبی است. پیشنهاد میشود آموزش هدفمند مراقبین سلامت درباره زمان دقیق نمونهگیری و اهمیت رعایت پروتکلهای استاندارد، افزایش دقت فرآیندهای آزمایشگاهی و کنترل کیفیت مستمر، پایش مستمر اجرای پروتکلها در سطح شهرستانها، انجام مطالعات تکمیلی برای بررسی وضعیت یُد و ازدواجهای فامیلی در نوزادان مبتلا و ارجاع بهموقع نوزادان مبتلا برای انجام بررسیهای تکمیلی اتیولوژیک در اولویت قرار گیرد.
نتیجهگیری
نتایج این مطالعه نشان داد که بروز کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان مورد بررسی نسبتاً بالا (06/5 در هزار تولد زنده است. بخش عمدهای از نوزادان مبتلا در غربالگری اولیه دارای مقادیر پایین TSH پاشنه پا بودند، بهطوریکه حدود 88% آنانTSH کمتر از mU/L5 داشتند. این یافته بیانگر آن است که اتکا صرف به نتایج نوبت اول غربالگری میتواند منجر به عدم شناسایی برخی موارد بیماری شود. بنابراین، تداوم غربالگری مرحله دوم و پیگیری دقیق نوزادان با مقادیر مرزی TSH برای تشخیص بهموقع کمکاری مادرزادی تیروئید و پیشگیری از عوارض جبرانناپذیر آن ضروری است. با توجه به شیوع بالای کمکاری مادرزادی تیروئید در استان خراسان جنوبی، آگاهی دادن به مردم و بهورزان، ماماها و مراقبین سلامت جهت ترغیب والدین به شرکت در طرح غربالگری کمکاری مادرزادی تیروئید ضروری به نظر میرسد. همچنین با توجه به میزان بروز بالا بیماری در این استان انجام یک مطالعه، بهمنظور بررسی عومل ایجاد کننده این ییماری پیشنهاد میگردد.
تقدیر و تشکّر
این مقاله حاصل پایاننامه تحت عنوان "بررسی شاخصهای غربالگری فنیل کتون اوری و هیپوتیروئیدی نوزادان در استان خراسان جنوبی در سالهای 1402-1403"، در مقطع دکتری عمومی در سال 1404 با کد پروپوزال457704 میباشد که با حمایت معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی بیرجند اجرا شده است.
ملاحظات اخلاقی
این مطالعه با رعایت اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی، پس از دریافت تأییدیه از کمیته اخلاق شورای پژوهش دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با کد IR.BUMS.REC.1404.085 انجام شده است.
حمایت مالی
این پژوهش هیج گونه حمایت مالی از سازمانهای دولتی و غیردولتی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در مراحل مختلف ایده پردازی، جمعآوری و تحلیل دادهها، نگارش و ویرایش مقاله همکاری لازم را داشتهاند.
تضاد منافع
نویسندگان اظهار میدارند که هیچ تضاد منافع مالی یا شخصی در ارتباط با این مطالعه وجود ندارد.
نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میزان بروز کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان استان خراسان جنوبی طی سالهای 1402 تا 1403 (06/5 در هزار تواد زنده)، نسبتاً بالا بوده و با مطالعات قبلی در این استان همخوانی دارد. این یافته با گزارش نمکین و همکاران که بروز بیماری را حدود 1 در 549 تولد زنده اعلام کردهاند مطابقت دارد (5). توزیع فراوانی کم کاری تیروئیدی مادرزادی در استانهای مختلف متفاوت گزارش شده است (23-13). در مقایسه با میانگین کشوری که در متاآنالیز افضلی و همکاران حدود 2 در هزار تولد زنده گزارش شده است (4)، میزان بروز در استان خراسان جنوبی در سطح بالاتری قرار میگیرد.این تفاوت میتواند نشاندهنده عوامل متعددی باشد. اولاً، تفاوتهای ژنتیکی و بالا بودن ازدواجهای فامیلی در این منطقه میتواند نقش داشته باشد. مطالعه یار احمدی و همکاران نشان داد که ازدواج فامیلی یکی از عوامل خطر مهم در بروز کمکاری مادرزادی تیروئید است (10). ثانیاً، وضعیت یُد منطقه میتواند مؤثر باشد. اگرچه برنامه یددار کردن نمک در ایران از دهه 1370 آغاز شده است، اما مطالعات نشان دادهاند که هنوز در برخی مناطق کمبود خفیف یا متوسط یُد وجود دارد (9). همچنین، دقت بالای برنامه غربالگری در استان خراسان جنوبی نیز میتواند به شناسایی موارد بیشتری منجر شده باشد.
از یافتههای مهم مطالعه حاضر، نرخ بالای فراخوان نوزادان در غربالگری اولیه بود (01/4 درصد). الگوی مشابهی در سایر استانها نیز گزارش شده است. در مطالعه بهشتی و همکاران در شمال ایران، نرخ فراخوان اولیه حدود 8/3 درصد گزارش شده است (6). بر اساس مطالعهای از هاشمیپور و همکاران در استان اصفهان، از میان ۲۰ هزار نوزاد غربالشده، حدود 6/2 درصد به دلیل نتایج مرزی یا مشکوک برای ارزیابی تکمیلی فراخوان شدند. با این حال، تنها حدود ۱۰ درصد از این نوزادان در نهایت مبتلای واقعی به کمکاری مادرزادی تیروئید بودند و باقی موارد بهعنوان مثبت کاذب یا یافتههای گذرا طبقهبندی شدند (24). در مطالعه انجام شده در اراک، از 25685 نوزاد غربالگری شده 608 مورد فراخوان شدند. میزان فراخوان 36/2 درصد برآورد شد (25). در مطالعه حاضر نیز نرخ مثبت حقیقی بین نوزادان فراخوان شده 61/12 درصد بود که با این گزارشات همخوانی دارد. این امر علاوه بر افزایش بار بر سیستم درمانی، موجب نگرانی بیمورد در والدین و تحمیل هزینههای اضافی میشود. بنابراین بازنگری در عوامل مرتبط با افزایش نرخ نتایج مثبت کاذب، شامل زمان نمونهگیری، نارس بودن و وزن تولد ضروری است. در مطالعه حاضر، 79/9 درصد نوزادان نارس بودند که این خود میتواند به افزایش نتایج مثبت کاذب کمک کرده باشد، زیرا نوزادان نارس به دلیل عدم بلوغ کامل محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تیروئید ممکن است TSH بالاتری داشته باشند (26).
تفاوتهای بینشهرستانی در استان خراسان جنوبی نیز قابل توجه بود. بیشترین بروز در شهرستان بشرویه (86/7 در هزار) و کمترین در شهرستان زیرکوه (80/2 در هزار) مشاهده شد. این تفاوتهای بینمنطقهای در سایر مطالعات نیز گزارش شدهاند. برای مثال، مطالعه بهشتی و همکاران در شمال ایزان نشان داد که بروز بیماری در شهرستانهای مختلف این استان متغیر است (6). این تفاوتها میتواند ناشی از عوامل وراثتی، تفاوت میزان یُد دریافتی، شیوع ازدواجهای فامیلی، یا تفاوت در کیفیت اجرای برنامه غربالگری باشد.
در مطالعه حاضر، 15/11 درصد نوزادان در غربالگری اولیه TSH بین 5 تا 9/9 داشتند که نیاز به نمونهگیری مجدد پیدا کردند. این نرخ بالای نتایج مرزی میتواند به دلایل مختلفی باشد. مطالعات جهانی نشان میدهد که زمان نمونهگیری نقش مهمی در سطح TSH دارد و نمونهگیری در 24 ساعت اول زندگی میتواند به افزایش نتایج مثبت کاذب منجر شود (11). در مطالعه حاضر، 95/94 درصد نوزادان در روزهای 3 تا 5 نمونهگیری شده بودند که مطابق با پروتکل استاندارد است، اما 86/4 درصد در روزهای 6 تا 21 و 19/0 درصد بعد از روز 22 نمونهگیری شدند که میتواند بر نتایج تأثیر بگذارد.
در مطالعه انجام شده توسط پیمانی و همکاران در گرگان، نارس بودن نوزادان، کمکاری تیروئید مادر و ازدواج فامیلی والدین در نوزادان مبتلا به کمکاری تیروئید مادرزادی دائمی شیوع نسبتاً بالایی گزارش شده است (27). علاوه بر جنبههای غربالگری، بررسیهای اتیولوژیک نشان دادهاند که شایعترین علت هیپوتیروئیدی مادرزادی در کودکان ایرانی، دیسژنزی تیروئید و بهویژه اکتوپی است. جباری و همکاران در مطالعه خود در بیرجند نشان دادند که شایعترین علت هیپوتیروئیدی مادرزادی، تیروئید اکتوپیک است. (28). این موضوع اهمیت ارجاع نوزادان مبتلا برای بررسیهای تکمیلی شامل سونوگرافی و اسکن تیروئید برای تعیین نوع اختلال را یادآوری میکند.
مقایسه نتایج دو سال 1402 و 1403 نشان داد که بروز بیماری نسبتاً ثابت بوده است (12/5 در مقابل 00/5 در هزار). این ثبات میتواند نشاندهنده استمرار عوامل زمینهای و کیفیت یکنواخت اجرای برنامه غربالگری باشد. با این حال، نرخ فراخوان در سال 1403 نسبت به 1402 کمی افزایش یافته است (23/4 در مقابل 80/3 درصد) که میتواند به دلیل حساسیت بیشتر سیستم غربالگری یا تغییر در جمعیت نوزادان باشد.
رویکردهای مختلف غربالگری نوزادان برای هیپوتیروئیدی مادرزادی و همچنین علتشناسی (همچنین ژنتیک)، تشخیص، درمان و پیشآگهی هیپوتیروئیدی مادرزادی اولیه و مرکزی است. هنگامی که هیپوتیروئیدی مادرزادی تشخیص داده میشود، به متخصصان توصیه میکند که بلافاصله درمان با دوز صحیح لووتیروکسین شروع شود و پیگیریهای مکرر از جمله آزمایشهای آزمایشگاهی برای حفظ سطح هورمون تیروئید در محدوده هدف، ارزیابی به موقع نیاز به ادامه درمان، توجه به رشد عصبی و عملکردهای حسی-عصبی و در صورت لزوم، مشاوره با سایر متخصصان سلامت و آموزش کودک و خانواده در مورد هیپوتیروئیدی مادرزادی انجام شود. هماهنگسازی تشخیص، درمان و پیگیری، نتایج بیمار را بهینه میکند. در نهایت، همه افراد مبتلا به هیپوتیروئیدی مادرزادی حق دارند از یک انتقال مراقبت برنامهریزیشده از طب اطفال به طب بزرگسالان بهرهمند شوند. استفاده از دستورالعملهای به روزرسانه شده برای بهینهسازی بیشتر تشخیص، درمان و پیگیری کودکان مبتلا به همه اشکال هیپوتیروئیدی مادرزادی با توجه به جدیدترین شواهد توصیه میشود. این امر باید در متقاعدکردن مقامات بهداشتی در مورد مزایای غربالگری نوزادان برای هیپوتیروئیدی مادرزادی مفید باشد. مطالعات اپیدمیولوژیک و تجربی بیشتری برای درک افزایش بروز این بیماری مورد نیاز است (29). در مجموع، یافتههای مطالعه حاضر بیانگر ضرورت ارتقای برنامه غربالگری در استان خراسان جنوبی است. پیشنهاد میشود آموزش هدفمند مراقبین سلامت درباره زمان دقیق نمونهگیری و اهمیت رعایت پروتکلهای استاندارد، افزایش دقت فرآیندهای آزمایشگاهی و کنترل کیفیت مستمر، پایش مستمر اجرای پروتکلها در سطح شهرستانها، انجام مطالعات تکمیلی برای بررسی وضعیت یُد و ازدواجهای فامیلی در نوزادان مبتلا و ارجاع بهموقع نوزادان مبتلا برای انجام بررسیهای تکمیلی اتیولوژیک در اولویت قرار گیرد.
نتیجهگیری
نتایج این مطالعه نشان داد که بروز کمکاری مادرزادی تیروئید در نوزادان مورد بررسی نسبتاً بالا (06/5 در هزار تولد زنده است. بخش عمدهای از نوزادان مبتلا در غربالگری اولیه دارای مقادیر پایین TSH پاشنه پا بودند، بهطوریکه حدود 88% آنانTSH کمتر از mU/L5 داشتند. این یافته بیانگر آن است که اتکا صرف به نتایج نوبت اول غربالگری میتواند منجر به عدم شناسایی برخی موارد بیماری شود. بنابراین، تداوم غربالگری مرحله دوم و پیگیری دقیق نوزادان با مقادیر مرزی TSH برای تشخیص بهموقع کمکاری مادرزادی تیروئید و پیشگیری از عوارض جبرانناپذیر آن ضروری است. با توجه به شیوع بالای کمکاری مادرزادی تیروئید در استان خراسان جنوبی، آگاهی دادن به مردم و بهورزان، ماماها و مراقبین سلامت جهت ترغیب والدین به شرکت در طرح غربالگری کمکاری مادرزادی تیروئید ضروری به نظر میرسد. همچنین با توجه به میزان بروز بالا بیماری در این استان انجام یک مطالعه، بهمنظور بررسی عومل ایجاد کننده این ییماری پیشنهاد میگردد.
تقدیر و تشکّر
این مقاله حاصل پایاننامه تحت عنوان "بررسی شاخصهای غربالگری فنیل کتون اوری و هیپوتیروئیدی نوزادان در استان خراسان جنوبی در سالهای 1402-1403"، در مقطع دکتری عمومی در سال 1404 با کد پروپوزال457704 میباشد که با حمایت معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی بیرجند اجرا شده است.
ملاحظات اخلاقی
این مطالعه با رعایت اصول اخلاقی مندرج در بیانیه هلسینکی، پس از دریافت تأییدیه از کمیته اخلاق شورای پژوهش دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با کد IR.BUMS.REC.1404.085 انجام شده است.
حمایت مالی
این پژوهش هیج گونه حمایت مالی از سازمانهای دولتی و غیردولتی دریافت نکرده است.
مشارکت نویسندگان
تمامی نویسندگان در مراحل مختلف ایده پردازی، جمعآوری و تحلیل دادهها، نگارش و ویرایش مقاله همکاری لازم را داشتهاند.
تضاد منافع
نویسندگان اظهار میدارند که هیچ تضاد منافع مالی یا شخصی در ارتباط با این مطالعه وجود ندارد.
نوع مطالعه: مقاله اصیل پژوهشی |
موضوع مقاله:
بهداشت عمومی
دریافت: 1404/11/14 | پذیرش: 1405/3/11 | انتشار الکترونیک: 1405/3/15
دریافت: 1404/11/14 | پذیرش: 1405/3/11 | انتشار الکترونیک: 1405/3/15
فهرست منابع
1. Rose SR, Wassner AJ, Wintergerst KA, Yayah-Jones NH, Hopkin RJ, Chuang J, et al. Congenital Hypothyroidism: Screening and Management. Pediatrics. 2023 Jan 1;151(1):e2022060419. DOI: 10.1542/peds.2022-060419 [DOI:10.1542/peds.2022-060419] [PMID]
2. Azizi F, Oladi B, Nafarabadi M, Hajipour R. Screening for congenital hypothyroidism in Tehran: Effect of iodine deficiency on transient elevation of neonatal TSH in Children. Research in Medicine. 1994;18(1):34-38. https://pejouhesh.sbmu.ac.ir/article-1-2389-en.html
3. Ford G, LaFranchi SH. Screening for congenital hypothyroidism: a worldwide view of strategies. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. 2014;28(2):175-87. DOI: 10.1016/j.beem.2013.05.008 [DOI:10.1016/j.beem.2013.05.008] [PMID]
4. Afzali M, Abdollahi A, Khaleghi AA, Mohammadi M. Prevalence of congenital hypothyroidism in Iran. J Babol Univ Med Sci. 2020;22(1):7-15. http://jbums.org/article-1-11170-en.html
5. Namakin K, Sedighi E, Sharifzadeh G, Zardast M. Prevalence of congenital hypothyroidism in South Khorasan Province, Iran. J Birjand Univ Med Sci. 2012; 19 (2):191-99. URL: http://journal.bums.ac.ir/article-1-864-en.html
6. Beheshti Z, Rezaei R, Alipour A, Kosarian M, Saatsaz S. A 7‑year study on the prevalence of congenital hypothyroidism in northern Iran. Electron Physician. 2018;10(4):6689-96. DOI: 10.19082/6689 [DOI:10.19082/6689] [PMID] [PMCID]
7. Hemati Z, Hashemipour M, Hovsepian S, Mansourian M, Zandieh M, Ahmadian M, et al. Congenital hypothyroidism in different cities of the Isfahan province: A descriptive retrospective study. J Educ Health Promot. 2019 Jul 29; 8:137. DOI: 10.4103/jehp.jehp_219_18. [DOI:10.4103/jehp.jehp_219_18] [PMID] [PMCID]
8. Razavi Z, Mohammadi L. Permanent and transient congenital hypothyroidism in Hamadan West Province of Iran. Int J Endocrinol Metab. 2016;14(4): e38256. DOI: 10.5812/ijem.38256 [DOI:10.5812/ijem.38256]
9. Delshad H, Touhidi M, Abdollahi Z, Hedayati M, Salehi F, Azizi F. Inadequate iodine nutrition of pregnant women in an area of iodine sufficiency. J Endocrinol Invest. 2016;39(7):755-62. DOI: 10.1007/s40618-016-0438-4 [DOI:10.1007/s40618-016-0438-4] [PMID]
10. Yarahmadi S, Azhang N, Salesi M, Rahmani K. Familial‑Related Risks for Congenital Hypothyroidism in Iranian Newborns: A Population‑Based Case‑Control Study. Int J Endocrinol Metab. 2021; 19(1):e104889. DOI: 10.5812/ijem.104889 [DOI:10.5812/ijem.104889] [PMID] [PMCID]
11. Rose SR, Wassner AJ, Wintergerst KA, Yayah-Jones NH, Hopkin RJ, Chuang J, et al. Congenital Hypothyroidism: Screening and Management. Pediatrics January. 2023; 151(1): DOI: 10.1542/peds.2022-060420 [DOI:10.1542/peds.2022-060420] [PMID]
12. Ministry of Health and Medical Education (MOHME) of Iran. National guideline for the care, prevention, and control of Congenital Hypothyroidism: Screening and Management. Tehran: Non-Communicable Diseases Management Office, Genetics Department; [Cite: 2019]. Available from: https://arakmu.ac.ir/file/download/regulation/1548157452-.pdf.
13. Shojaeefar H, YazdanPanah A, Vahdat S. Neonatal hypothyroidism and its related factors in infants born in Yazd Province during the years 2013 to 2014. Toloo e Behdasht. 2017; 15 (6) :135-44. URL: http://tbj.ssu.ac.ir/article-1-2385-en.html
14. Peikani S, Nasiri N, Yaghoobi H, Bastam D, Doost Mohammadi F, Vahedian Shahroudi M. The Prevalence of Congenital Hypothyroidism in Newborns Referred to Shahid Ghodsi Health Center, Mashhad. J Sch Public Health Inst Public Health Res. 2019; 16 (4) :363-72. URL: http://sjsph.tums.ac.ir/article-1-5706-en.html
15. Ordookhani A, Mirmiran P, Pourafkari M, Neshandar-Asl E, Fotouhi F, Hedayati M et al. Permanent and transient neonatal hypothyroidism in Tehran. Iran J Endocrinol Metab. 2004; 6 (1) :5-11. URL: http://ijem.sbmu.ac.ir/article-1-154-en.html
16. Saffari F, Karimzadeh T, Mostafaiee F, Mahram M. Screening of congenital hypothyroidism in Qazvin Province (2006-2008). J Inflamm Dis. 2024;12(4):e155436. URL: https://brieflands.com/journals/jid/articles/155436
17. Ghadiri K, Darbandi M, Khodadadi L, Khademi N, Rahimi MA, et al. The prevalence of congenital hypothyroidism in Kermanshah in 2006-2010. J Kermanshah Univ Med Sci. 2013;16(7):e77296. URL: https://brieflands.com/journals/jkums/articles/77296
18. Sayran Nele, Nahid Ghotbi. Congenital hypothyroidism screening program in Kurdistan, Iran. Payesh 2011; 10 (1) :15-20. URL: http://payeshjournal.ir/article-1-535-fa.html
19. Zeinalzadeh Ah, Kousha A, Talebi M, Akhtari M. Screening for congenital hypothyroidism in East Azerbaijan province, Iran. J Kerman Univ Med Sci. 2011;18(4):301-8. URL: https://jkmu.kmu.ac.ir/article_16551.html
20. Zamani N, Mamdoohi S, Roozbahani Z. The Prevalence of Congenital Hypothyroidism in the Newborns Referred to Health Centers in Borujerd from 2013-2014. Yafte 2020; 21 (4) :1-7. URL: http://yafte.lums.ac.ir/article-1-2908-fa.html
21. Eftekhari N, Asadikaram G, Khaksari M, Salari Z, Ebrahimzadeh M. The Prevalence Rate of Congenital Hypothyroidism in Kerman/Iran in 2005-2007. J Kerman Univ Med Sci. 2008; 15(3): 243-50. URL: https://jkmu.kmu.ac.ir/article_17336.html
22. Rostampour N, Hamidi M, Taheri A, Taslimi M, Kheiri S. Etiological evaluation of congenital hypothyroidism in children over three years old in Chaharmahal and Bakhtiari province, Iran. J Shahrekord Univ Med Sci. 2025 Jun 1;27(2):55-9. DOI: 10.34172/jsums.900 [DOI:10.34172/jsums.900]
23. Masoomi karimi M, Khalafi A, Jafarisani M, Alizadeh H, Hasanzadeh M, Jafarisani A, et al. Screening of congenital hypothyroidism in the Torbat-E-Heydariyeh in 1390. Journal of Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences. 2014; 1 (4) :40-5. URL: http://jms.thums.ac.ir/article-1-111-en.html
24. Hashemipour M, Amini M, Iranpour R, Sadri GH, Javaheri N, Haghighi S, Hovsepian S, Javadi AA, Nematbakhsh M, Sattari G. Prevalence of congenital hypothyroidism in Isfahan, Iran: results of a survey on 20,000 neonates. Horm Res. 2004;62(2):79-83. DOI: 10.1159/000079392. [DOI:10.1159/000079392] [PMID]
25. Dorreh F, Mohamadi T. The relationship between recall rate and the incidence of congenital hypothyroidism in the screening program for neonatal hypothyroidism in Arak, 2006. J Arak Uni Med Sci 2010; 13 (1) :49-55. URL: http://jams.arakmu.ac.ir/article-1-492-en.html
26. Sadeghi N, Mousavi S, Mirmohammadkhani M, Rahmanian M. Cross-sectional analysis of maternal and neonatal factors influencing cord blood TSH and free T4 levels in congenital hypothyroidism screening. Discov Med. 2024; 1:13. DOI: 10.1007/s44337-024-00026-6 [DOI:10.1007/s44337-024-00026-6]
27. Peymani R, Zaeri H, Arefni S. Etiological Investigation of Permanent Congenital Hypothyroidism in Neonates. Iran J Endocrinol Metab. 2023; 23(3):160-7. URL: http://ijdld.tums.ac.ir/article-1-6219-en.html
28. Jabbari M, Hosseini SM, Naseh Gh. Assessment of congenital hypothyroidism in newborns referred to the Birjand nuclear medicine center. Paramedical Sciences and Military Health. 2021; 16(2):11-16. URL: URL: http://jps.ajaums.ac.ir/article-1-264-en.html
29. van Trotsenburg P, Stoupa A, Léger J, Rohrer T, Peters C, Fugazzola L, et al. Congenital Hypothyroidism: A 2020-2021 Consensus Guidelines Update-An ENDO-European Reference Network Initiative Endorsed by the European Society for Pediatric Endocrinology and the European Society for Endocrinology. Thyroid. 2021 Mar;31(3):387-419. DOI: 10.1089/thy.2020.0333. [DOI:10.1089/thy.2020.0333] [PMID] [PMCID]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Attribution-NoneCommercial CC BY-NC