fa بررسی وضعیت بهداشت محیط مدارس شهرستان بیرجند در سال تحصیلی 87-1386 بهداشت محيط Environmental Health مقاله اصیل پژوهشی Original Article <p align="justify">&nbsp;<strong> زمینه و هدف: </strong>مدرسه به عنوان مکانی مطمئن در ﭘرورش دانش&rlm;آموزان نقش بسیار مهمّی را ایفا می&rlm;کند. در صورتی&rlm;که اصول بهداشت در مدارس رعایت نشود، دانش&rlm;آموزان ممکن است به انواع بیماری&rlm;های مختلف مبتلا شوند. با توجه به اهمیت موضوع، مطالعه حاضر با هدف تعیین وضعیت بهداشت محیط مدارس شهرستان بیرجند انجام شد.</p> <p align="justify">&nbsp;<strong> روش تحقیق: </strong>در این مطالعه توصیفی- تحلیلی (مقطعی)، 287 مدرسه در شهرستان بیرجند به روش سرشماری مورد بررسی قرار گرفتند. جهت جمع&rlm;آوری اطلاعات از فرم ارزیابی وضعیت بهداشت محیط مدارس با توجه به آیین&rlm;نامه بهداشت محیط مدارس وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی استفاده شد. فرم&rlm;ها توسط کارشناسان آموزش&rlm;دیده تکمیل و پس از وارد کردن داده&rlm;ها در نرم&rlm;افزار SPSS ، با استفاده از آزمون&rlm;های آماری توصیفی و تحلیلی کای&rlm;دو، در سطح معنی‌داری 05/0= &alpha; مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند.</p> <p align="justify">&nbsp;<strong> یافته‌ها: </strong>وضعیت مدارس مورد بررسی از نظر بوفه (8/86%)، آب (5/74%)، مکان و ساختمان (8/48%) و ایمنی و مهندسی انسانی (3/31%) نامطلوب و از نظر کلاس&rlm;ها و راهروها (8/88%)، دفع زباله (8/72%)، آبخوری (9/65%)، توالت (4/62%)، دفع فاضلاب (6/60%) و دستشویی (9/59%) مطلوب بود. بین وضعیت بهداشتی مکان و ساختمان، دفع زباله، دفع فاضلاب، آبخوری&rlm;ها، دستشویی و ایمنی و مهندسی انسانی مدرسه (001/0> P ) در مدارس شهری و روستایی نشان و نیز بین وضعیت مکان و ساختمان، دفع فاضلاب، آبخوری&rlm;ها و ایمنی و مهندسی انسانی مدرسه بر حسب نوع مدرسه (001/0> P ) اختلاف معنی‌داری وجود داشت؛ همچنین در این تحقیق بین وضعیت بهداشتی مکان و ساختمان، دفع فاضلاب (001/0> P)، آبخوری&rlm;ها (001/0= P )، توالت (007/0= P ) و ایمنی و مهندسی انسانی (03/0= P ) بر حسب مقطع تحصیلی اختلاف معنی&rlm;داری مشاهده شد.</p> <p align="justify">&nbsp;<strong> نتیجه‌گیری: </strong>بر اساس نتایج این پژوهش، بیشتر مدارس مورد مطالعه، از نظر وضعیت بهداشت محیط بر اساس آیین&rlm;نامه بهداشت محیط مدارس دارای وضعیت بهداشتی تا حدّی مطلوب و نامطلوب بودند که این مسأله توجه و دقت بیشتری را در جهت بهبود و ارتقای وضعیت بهداشتی مدارس از سوی مسؤولین ذی‌ربط می&rlm;طلبد.</p> Background and Aim: School, as a reliable place in educating students, has an important role in training. If health principles are not observed in schools, students will be prone to different kinds of health problems. Thus, this study was done in order to determine hygienic status of schools in Birjand. Materials and Methods: In this analytical-descriptive and cross-sectional study 287 schools were surveyed using census methodology. For data collection, the assessment form of the Health Instruction Guide for Schools&#39; Environment, which is based on the environmental standard of the Ministry of Health, was used. The forms were filled out by trained adepts. Finally, the obtained data was statistically analyzed by means of SPSS software using chi-square statistical test at the significant level &alpha;=0.05. Results: The hygienic statues of schools were unfavorable in buffets (86.8%), water supplying (74.5%), site and building of schools (48.8%), security and ergonomics (31.3%) and favorable in classrooms and hallways (88.8%), solid wastes disposal (72.8%), water fountains (65.9%), restrooms (62.4%), sewage disposal (60.6%) and washbasins (59.9%). Chi-Square statistical test showed a significant difference between site and building of schools, solid wastes disposal, sewage disposal, water fountains, washbasins and security and ergonomics of schools with type of schools (P<0.001). The analysis also showed a significant difference between the health status of site and building, sewage disposal (P<0.001), water fountains (P=0.001), restrooms (P=0.007), and security and ergonomics (P=0.03) in terms of educational stage. Conclusion: Most schools had a pleasant situation or a relatively acceptable regarding the Health Instruction Guide for Schools&#39; Environment. This requires more attention of the authorities to the necessity of improvement and promotion of the hygienic status of schools. بهداشت محیط, مدارس, بیرجند Environmental Health, Schools, Birjand 68 75 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-319&slc_lang=fa&sid=1 T. Shahriari طاهره شهریاری No M. Moodi میترا مودی mitra_m2561@yahoo.com Yes PhD student of Health Education in Isfahan University of Medical Sciences. Instructor, Faculty of Public Health, Birjand University of Medical Sciences. Birjand, Iran. عضو هیات علمی آموزشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی بیرجند و دانشجوی دکتری آموزش بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان M. Hajiani محمود حاجیانی No Z. Shahriari زهرا شهریاری No