fa تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی مراقبت پیگیر بر خودپایشی قند خون بیماران دیابتی نوع 2 آموزش بهداشت Health Education مقاله اصیل پژوهشی Original Article <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>زمینه و هدف:</strong> کنترل مناسب قند خون به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رفتارهای خودمراقبتی، موجب پیشگیری از ایجاد و پیشرفت عوارض بیماری دیابت می‌شود. با توجه به عدم رعایت رفتار خودمراقبتی در بیماران دیابتی و نیز نقش مؤثر پرستاران، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی مراقبت پیگیر بر خودپایشی قند خون بیماران دیابتی نوع 2 انجام گرفت.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>روش تحقیق:</strong> پژوهش حاضر یک مطالعه کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی است که با شرکت 86 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه‌کننده به کلینیک دیابت آریان تربت‌حیدریه، در سال 1394 انجام شد. شرکت‌کنندگان به‌روش تخصیص تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. مداخلات آموزشی در قالب الگوی مراقبت پیگیر که دارای چهار گام اساسی آشناسازی، حساس‌سازی، کنترل و ارزشیابی می‌باشد، برای گروه مداخله در طول 3 ماه و طی 6 جلسه اجرا شد. پرسشنامه قبل از انجام مداخله و دو هفته پس از آخرین جلسه آموزش تکمیل گردید و میانگین امتیاز خودپایشی قند خون در دو گروه مورد بررسی قرار گرفت. داده‌ها پس از ورود به نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS</span> (ویرایش 16)، با استفاده از آمار توصیفی شرح و توصیف گردید و با کمک آزمون‌های آماری <span dir="LTR">Independent t-test</span>، <span dir="LTR">Paired t-test</span> و <span dir="LTR">Chi-Square</span> تجزیه و تحلیل شد. سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>یافته‌ها:</strong> از مجموع شرکت‌کنندگان در مطالعه، 3/59 درصد زن و بقیه مرد بودند و میانگین سنی آنها 4/8&plusmn; 6/48 سال بود. نتایج تفاوت معنی‌داری را بین دو گروه مداخله و کنترل از نظر چگونگی خودپایشی قند خون قبل و بعد از مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی مراقبت پیگیر نشان داد (001/0<span dir="LTR">P<</span>)؛ به‌طوری که میانگین و انحراف معیار امتیاز خودپایشی قند خون در گروه مداخله قبل از اجرای مداخله 02/3&plusmn;51/11 و میانگین و انحراف معیار امتیاز گروه کنترل 96/2&plusmn;13/12 بود و این مقادیر بعد از انجام مداخله به‌ترتیب: به 93/3&plusmn;13/18 و 74/3&plusmn;25/13رسید.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی مراقبت پیگیر، بر رفتارهای مراقبت از خود بیماران دیابتی و به‌ویژه خودپایشی قند خون آنان می‌تواند مؤثر باشد؛ بنابراین کاربرد آن پیشنهاد می‌گردد.</p> <p><strong>Background and Aim:</strong> Appropriate control of blood sugar delays the onset and progression of diabetes mellitus (DM) complications. Nurses have a decisive role in the education of self-care behaviors to diabetic patients, including self-monitoring of blood glucose. The current study aimed at assessing the effect of educational intervention based on continuous care model on self-monitoring of blood glucose is type 2 diabetics.</p> <p><strong>Materials and Methods: </strong>This randomized controlled clinical trial study was conducted on 86 patients with type II DM referring to the Arian Diabetes Clinic of Torbat-e-heydaryyeh in 2015. The participants were randomly divided into intervention and control groups. Educational interventions based on continuous care model that has four basic steps: orientation, sensitization, control, and evaluation, was done on the intervention group for 3 months during 6 sessions. A reasearcher-designed questionnaire was completed before the intervention and two weeks after the last training session and the average scores of self-monitoring of blood glucose in both groups were evaluated. Finally, the obtained data was fed into SPSS software (V: 16) and analyzed using descriptive and analytic statistical tests including Chi-square, paired T, independent t-tests P<0.05 was taken as the significant level.</p> <p><strong>Results: </strong>Out of the total participants 59.3 percent were females; and their mean age was 48.6&plusmn;8.4 years. Results showed significant difference between the two groups in terms of self-monitoring of blood glucose before and after the educational intervention based on continuous care model (P<0.001). It was found that mean and standard deviation of self-monitoring blood glucose in the intervention group before and after the intervention were 11.51&plusmn;3.02 and 12.13&plusmn;2.96, and 18.13&plusmn;3.93 and 13.25&plusmn;3.74; respectively.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The results showed that educational intervention based on continuous care model is effective on self-care behaviors of diabetic patients, especially their self-monitoring of blood glucose, therefore, applying it, is recommended.</p> دیابت, خودمراقبتی, خودپایشی قند خون, مداخله آموزشی, الگوی مراقبت پیگیر : Diabetes Mellitus, Self-Care, Self-monitoring of blood glucose, Educational intervention, Continuous care model. 277 285 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1950-1&slc_lang=fa&sid=1 Javad Esmaeilzade جواد اسماعیل زاده esmaeilzade.j@gmail.com 8700319475328460027956 8700319475328460027956 No Research Committee, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه پرستاری داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Ali Mohammadpour علی محمدپور amohammadpur@yahoo.com 8700319475328460027957 8700319475328460027957 Yes Department of Nursing, Faculty of Nursing & Midwifery, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه پرستاری داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Moosa Sajjadi موسی سجادی sajjadi1975@gmail.com 8700319475328460027958 8700319475328460027958 No Department of Nursing, Faculty of Nursing & Midwifery, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه پرستاری داخلی-جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.