fa مسمومیّت کلیوی ناشی از سیس‌پلاتین: مطالعه مروری كليه و مجاري ادراري Nephrology مروری Review سیس‌پلاتین، یک داروی قوی شیمی‌درمانی است که در درمان طیف وسیعی از سرطان‌های جامد (Solid) از آن استفاده می‌شود. با این وجود، استفاده کلینیکی از آن، به‌دلیل بروز آسیب کلیوی و کاهش میزان تصفیه گلومرولی که در 15 تا 30% از بیماران رخ می‌دهد، محدود می‌گردد. مکانیسم‌های متعددی که در اختلال عملکرد کلّیه به‌دنبال دریافت سیس‌پلاتین نقش دارند، که عبارتند از: آسیب سلول‌های اپی‌تلیال توبول، انقباض در عروق کوچک کلّیه و افزایش بروز سیتوکین‌های پیش‌التهابی. مهمترین تظاهرات مسمومیّت کلیوی سیس‌پلاتین شامل: نارسایی حادّ کلّیه (ARF) غیر الیگوریک که می‌تواند پیشرونده باشد، هیپومنیزیمی، سندرم شبیه فانکونی و آنمی است. افزایش خطر ARF، با دریافت دوزهای بالاتر سیس‌پلاتین، شیمی‌درمانی قبلی با سیس‌پلاتین، اختلال عملکرد کلیوی زمینه‌ای و تجویز همزمان سایر عوامل نفروتوکسیک ارتباط دارد. رویکرد استاندارد برای پیشگیری از مسمومیّت کلیوی ناشی از سیس‌پلاتین، تجویز دوزهای کمتر سیس‌پلاتین به همراه تجویز فول‌سالین ایزوتون، قبل و بعد از تجویز سیس‌پلاتین می‌باشد. اگر چه تعدادی از عوامل دارویی شامل: تیوسولفات سدیم، ان-استیل سیستئین، تئوفیلین و گلیسین برای کاهش مسمومیّت کلیوی، مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند، اما هیچ‌کدام نقش اثبات‌شده‌ای نداشته‌اند و مطالعات کلینیکی بیشتری برای اثبات اثرات احتمالی آنها نیاز خواهد بود. Cisplatin is a potent chemotherapy agent which is used to treat a broad spectrum of solid cancers. However, its clinical use is limited due to its nephrotoxicity with a decline in the glomerular filtration rate that occur in 15-30% of patients. Multiple mechanisms contribute to renal dysfunction following exposure to cisplatin include tubular epithelial cell toxicity, vasoconstriction in the renal microvasculature, and increase the expression of proinflammatory cytokines. The most important manifestations of cisplatin nephrotoxicity are non oliguric acute renal failure (ARF) which can be progressive, hypomagnesemia, fanconi-like syndrome, and anemia. An increasing risk of ARF is associated with higher doses of cisplatin, previous cisplatin chemotherapy, underlying kidney dysfunction, and the concomitant use of other nephrotoxic agents. The standard approach to prevent cisplatin-induced nephrotoxicity is the administration of lower doses of cisplatin in combination with the administration of full intravenous isotonic saline before and after cisplatin administration. Although a number of pharmacologic agents including sodium thiosulfate, N-acetylcysteine, theophylline and glycine have been evaluated for prevention of nephrotoxicity, none have proved to have an established role, thus, additional clinical studies will be required to confirm their probable effects. سیس‌پلاتین, آسیب کلیوی سیس‌پلاتین, شیمی‌درمانی Cisplatin, Cisplatin nephrotoxicity, chemotherapy 327 337 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-432-3&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Seifollah Beladi Mousavi سیّد سیف‌اله بلادی موسوی Beladimusavi@yahoo.com 8700319475328460027398 8700319475328460027398 Yes Chronic Renal Failure Research Center, Ahwaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran. فوق تخصص نفرولوژی، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران. Abbas Ali Zeraati عباس‌علی زراعتی zeraatia@mums.ac.ir 8700319475328460027399 8700319475328460027399 No Kidney Transplantation Complications Research Center, Imam Reza Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه داخلی، مرکز تحقیقات عوارض پیوند کلیه، بیمارستان امام رضا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. تلفن: 09155037124 نمابر: 05118598818