fa بررسی کارایی کربن فعّال تهیه‌شده از هسته خرما در جذب سیانید از فاضلاب سنتتیک بهداشت محيط Environmental Health مقاله اصیل پژوهشی Original Article زمینه و هدف: هسته خرما به دلیل در دسترس بودن و هزینه بسیار کم یک ماده اولیه مفید در تهیه کربن فعال می‌باشد. سیانید، به دلیل داشتن خواصّ سمی برای انسان و موجودات آبزی، یکی از معضلات مهم بهداشتی محسوب می‌شود. هدف از انجام این تحقیق، بررسی حذف سیانید از محیط آبی و پارامترهای مؤثر بر آن، به وسیله کربن فعال تهیه‌شده از هسته خرما بود. روش تحقیق: در این مطالعه تجربی، کربن فعال، با استفاده از کوره الکتریکی در دمای°C750 و زمان 100 دقیقه تهیه شد. تأثیر (12-2) pH، غلظت سیانید (100 تا mg/L300) و دوز کربن فعال (25/0 تا g/L2) بر فرآیند جذب سیانید مورد بررسی قرار گرفت. هر یک از آزمایشات، سه بار تکرار و میانگین درصد حذف ارائه شد. یافته‌ها: جذب با مدل لانگمویر، با حداکثر ظرفیت جذب mg/g21/50 هم‌خوانی بیشتری داشت. ارزیابی سینتیکی نشان داد که جذب سیانید به جاذب، به طور واضح، از واکنش درجه دو کاذب تبعیت می‌نماید. جذب سیانید به جاذب مورد مطالعه، وابسته به pH بود و حداکثر جذب، از محلول با pH برابر 9 به دست آمد. در pH بهینه 9، بیش از 97% سیانید، از محلول با غلظتmg/L 100 و دوز جاذبg/L 25/1 طیّ زمان تماس 40 دقیقه حذف گردید. نتیجه‌گیری: کربن فعال تهیه‌شده از هسته‌ خرما، یک جاذب کارآمد و کم هزینه برای حذف غلظت‌های مختلف سیانید از آب و فاضلاب است. Background and Aim: Availability and low cost of date stones make them useful as raw material in the preparation of activated carbon. Cyanide, because of its toxicity for humans and aquatic organisms, is one of the most important health problems. The aim of the present study was to evaluate cyanide removal from aqueous solutions and determine influencing parameters in its adsorption into activated carbon prepared from date stones. Materials and Methods: In this experimental study, activated carbon was prepared by using an electrical furnace giving out 750°C temperature for 100 min. The effect of pH (2-12), cyanide concentration (100-300 mg/L) and activated carbon dosage (0.25-2 g/L) on the absorption process were explored. All experiments were conducted in triplicate and the mean absorption rate was reported. Results: The maximum adsorption capacity of 50.21 mg/g corresponded with Langmuir model. Kinetic evaluation indicated that the adsorption of cyanide ions by the adsorbent clearly followed the pseudo-second order rate reaction. The absorption was pH dependent and the maximum adsorption was done by solutions having pH 9. At an optimum pH 9, over 97% removal of 100 mg/L cyanide was attained for an adsorbent dose of 1.25 g/L during a 40 min contact time. Conclusion: Activated carbon prepared from date stones is an efficient and low-cost adsorbent for removing of different concentrations of cyanide from water and wastewater. سیانید, جذب, هسته خرما, ایزوترم, سینتیک. Cyanide, Adsorption, Date stone, Isotherm, Kinetic. 399 408 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-826-2&slc_lang=fa&sid=1 Bahman Ramavandi بهمن رماوندی ramavandi_b@yahoo.com 8700319475328460027134 8700319475328460027134 No Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران. Behnam Barikbin بهنام باریک‌بین b_barikbin@yahoo.com 8700319475328460027135 8700319475328460027135 No Social determinants of Health Research Center member, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. عضو مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران. Ghorban Asgari قربان عسگری Asgari@umsha.ac.ir 8700319475328460027136 8700319475328460027136 Yes Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران. Hossein Ghaedi حسین قائدی 8700319475328460027137 8700319475328460027137 No Department of Public Health, Faculty of Health, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran. ، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران