fa تأثیر فراکسیون آبی بذر شوید (Anethum graveolens L) بر باروری و قندهای انتهایی موجود بر غشاهای ساختارهای سیستم تناسلی موش صحرایی ماده فيزيولوژي Physiology مقاله اصیل پژوهشی Original Article زمینه و هدف: با توجه به گزارش‌های متعدّد در زمینه تأثیر عصاره تام گیاه شوید بر سیستم تناسلی جنس ماده، در تحقیق حاضر به بررسی تأثیر فراکسیون آبی این عصاره، بر سیستم تناسلی و گلیکوکانژوگیت‌های سطح اندومتر و تخمدان موش صحرایی ماده پرداخته شد. روش تحقیق: در این مطالعه تجربی، موش‌های صحرایی ماده بالغ، به 5 گروه: کنترل، دریافت‌کننده دوز پایین آبی و الکلی (به ترتیب 5/0 و 045/0گرم بر کیلوگرم) و دوز بالای آبی و الکلی (به ترتیب 5 و 45/0 گرم بر کیلوگرم) گیاه شوید تقسیم شدند (هر گروه، 8 حیوان). موش‌ها به مدت 10 روز، هر روز یک میلی‌لیتر از دوزهای مذکور را به صورت خوراکی دریافت کردند. در پایان آزمایش، با خونگیری از آئورت پشتی، میزان هورمون‌های استروژن و پروژسترون سرم اندازه‌گیری شد. تخمدان‌ها و لوله‌های رحمی جدا گردید و تغییرات مورفومتریک مقاطع بافتی تخمدان و رحم اندازه‌گیری شد و شدت واکنش گلیکوکانژوگیت‌های سطح اندومتر و تخمدان، با استفاده از لکتین‌های D‏BA ،PNA ،UEA ،ConA و SBA بررسی گردید. موش‌های ماده، با موش‌های نر طبیعی جفت‌گیری شده (هر گروه 4 حیوان) و تعداد نوزادان، وزن و طول سر تا نشیمنگاه آنها اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: طول فاز دی‌استروس، در گروه دوز بالای عصاره آبی در مقایسه با گروه کنترل، به دو برابر افزایش یافت. قطر دیواره رحم، قطر طولی و عرضی تخمدان و قطر سلول‌های گرانولوزای جسم زرد، در مقایسه با گروه کنترل تا دو برابر کاهش نشان دادند. عدم بارداری و تولد نوزاد، در کلیه گروه‌های دریافت‌کننده فراکسیون آبی مشاهده گردید. شدت واکنش رنگ پذیری قندهای α-مانوز، N-استیل گلوکزامین و N-استیل گالاکتوزامین گلیکوکونژوگیت‌های سطح سلول‌های اندومتر رحم و تخمدان بالکتین‌های ConA،DBA و SBA در گروه‌های تیمار با عصاره، تغییرات معنی‌داری را در مقایسه با گروه کنترل نشان داد. نتیجه‌گیری: تجویز خوراکی فراکسیون آبی عصاره آبی و الکلی بذر گیاه شوید، احتمالاً سبب ایجاد ناباروری در موش‌های صحرایی ماده می‌گردد. Background and Aim: Regarding the effects of dill extracts on the reproductive system of the female sex reported by many researches, in, the present study the effects of aqueous fraction of this extract were investigated. Materials and Methods: In this experimental study, 40 adult female rats were divided into 5 groups: control, low and high doses of aqueous fraction of extract (0.5 and 5 g/kg, respectively) and low and high doses of ethanol and aqueous extract (0.045 and 0. 45 g/kg, respectively) of dill seed. The animals were gavaged with 1 ml of the mentioned doses for 10 days. At the end of the experiment, blood samples were taken from their dorsal aorta to measure progesterone and estrogen concentration. The ovaries and uteri of the subjects were removed .Then histomorphometrical changes and intensity of reaction of glycoconjugates of ovary and uterus were measured using ConA, UEA, PNA, DBA, SBA lectins. The female rats were mated with male ones (4 in each group).Finally, the number of fetuses and their CRL and weight were measured. Results: Duration of diestrus phase under high dose of aqueous extract increased 2 times compared to the control group. Uterus thickness, longitudinal and transverse diameters of ovaries, granulosa cells of corpus luteum diameters of the experimental groups decreased 1.5 to 2 times compared to the control group's. Female rats of the experimental groups did not get pregnant. Intensity of reactions of α-mannose, N-acetyl glucosamine, and N-acetyl galactoseamine of endometrium and ovarian cell surfaces changed after being stained by ConA, DBA and SBA. Conclusion: Oral administration of ethanol fraction and aqueous dill seeds extracts can induce infertility in female rats. فراکسیون آبی, شوید, استروژن, پروژسترون, سیکل استروس, لکتین, گلیکوکونژوگیت Aqueous fraction of dill seeds extract, Estrogen, Progesterone, Estrous cycle, Lectin, Glycoconjugates 362 375 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-760-1&slc_lang=fa&sid=1 Malihezaman Monsefi ملیحه‌الزمان منصفی monsefi@susc.ac.ir 8700319475328460027120 8700319475328460027120 Yes , Department of Biology, Faculty of Sciences, Shiraz university, Shiraz, Iran. ، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، ایران. Farnaz Gramifar فرناز گرامی‌فر 8700319475328460027121 8700319475328460027121 No Faculty of Sciences, Shiraz, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز، ایران.