fa آنالیز کمی پسماندهای مطب‌های دندانپزشکی شهر بیرجند در سال 1396 بهداشت محيط Environmental Health مقاله اصیل پژوهشی Original Article <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> از بین پسماندهای پزشکی، پسماندهای دندانپزشکی دارای تنوع به‌نسبت زیادی است و به‌علت وجود عوامل خطرناک، سمّی و بیماری‌زا، این پسماندها از اهمیت بالایی برخوردار هستند. این مطالعه با هدف بررسی و آنالیز کمّیت پسماندهای تولیدی در مطب</span></span><span style="font-size:11.0pt;">‌</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های دندانپرشکی شهر بیرجند انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش تحقیق:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> در این مطالعه توصیفی-مقطعی، 48 مطب دندان‌پزشکی در سطح شهر بیرجند مورد مطالعه قرار گرفتند. نمونه‌برداری </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">توسط کارشناسان بهداشت محیط،</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> در سه روز کاری متوالی (دوشنبه، سه‌شنبه و چهارشنبه) از هر مرکز صورت گرفت. نمونه‌ها به‌صورت دستی به پنج </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">دسته </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">شبه‌خانگی، عفونی، شیمیایی و دارویی، سمی و نوک‌تیز و برنده تفکیک شد و با استفاده از ترازوی آزمایشگاهی توزین گردبد. اطلاعات به‌صورت درصد وزنی بیان شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">بر اساس نتایج، میزان کل پسماندهای تولیدی در مطب‌های دندانپزشکی شهر بیرجند</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">02/7848 کیلوگرم در سال بود. سهم تولید پسماندهای شبه‌خانگی، عفونی، شیمیایی و دارویی، نوک‌تیز و برنده و سمی به‌ترتیب برابر با: 3/54درصد، 7/29درصد، 8/11درصد، 9/3درصد و 11/0درصد بود. سرانه تولید زباله به‌ازای هر نفر در روز 48/62 گرم بود. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">با توجه به حجم بالای زباله‌های داندانپزشکی به‌ویژه مواد عفونی و خطرناک، ضرورت جداسازی و بازیافت در داخل مطب آشکار می‌باشد.</span></span> <strong>Background and Aim:</strong> Among the medical wastes, dental wastes have a high diversity and due to its high contents of hazardous, toxic, and pathogenic agents, therefore these wastes are of great importance. The aim of this study was to investigate and analyze the amount of waste produced in dentistry offices in Birjand.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>In this descriptive cross-sectional study, 48 dental offices in the city of Birjand were studied. Sampling was carried out by environmental health experts in three consecutive working days (Monday, Tuesday, and Wednesday) from every center. The Samples were divided into 5 categories such as semi-domestic, infectious, chemical-pharmaceutical, toxic and sharp material, Separated and weighed using a laboratory scale. Information was expressed as percentage by weight.<br> <strong>Results: </strong>Based on the results, the total amount of waste produced in dental offices in Birjand was 7848.02 kg / year. percentages of semi-domestic, infectious, chemical-pharmaceutical, sharp material, and toxic wastes were 54.3%, 29.7%, 11.8%, 3.9% and 0.11% respectively.<br> <strong>Conclusion: </strong>Considering the high volume of dental waste, especially infectious and hazardous materials, the need for separation and recycling in the office is evident. It is necessary to manage the wastes and their separation and recycling in source place. پسماندهای دندانپزشکی؛ پسماند عفونی؛ پسماند شبه‌خانگی؛ پسماند شیمیایی- دارویی. Dental Wastes, Infection Waste, Semi- Domestic Waste, Chemical-Pharmaceutical Waste. 255 262 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2047-1&slc_lang=fa&sid=1 Taher Shahriyari طاهر شهریاری shahryaritaher@bums.ac.ir 8700319475328460031552 8700319475328460031552 No Social Determinants of Health Research Center, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثّر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران. Seyyedeh Fatemeh Tabatabaei Fard سیده فاطمه طباطبایی فرد f.t1374nice@gmail.com 8700319475328460031553 8700319475328460031553 No Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران. Aliye Arefinejad عالیه عارفی‌نژاد aliye.arefi93@gmail.com 8700319475328460031554 8700319475328460031554 No Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران. Afsane Afzale افسانه افضلی afsane.afzali1997@gmail.com 8700319475328460031555 8700319475328460031555 No Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران. Farkhonde Talebi فرخنده طالبی farkhonde.talebi96@gmail.com 8700319475328460031556 8700319475328460031556 No Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران. Habibe Momeni حبیبه مومنی habibe.momeni@gmail.com 8700319475328460031557 8700319475328460031557 Yes Social Determinants of Health research center, Birjand University of Medical Sciences Birjand, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثّر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.