fa اثربخشی توانبخشی روانی به شیوه دوسا بر افسردگی، اضطراب و استرس بیماران همودیالیز شهر زاهدان روانشناسي باليني Clinical Psychology مقاله اصیل پژوهشی Original Article <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>زمینه و هدف:</strong> بیماران تحت همودیالیز، مشکلات مختلفی را در ارتباط با عوارض بیماری مانند مشکلات جسمی، اقتصادی، اجتماعی و روان‌شناختی تجربه می‌کنند که این مشکلات می‌توانند زمینه‌ساز بروز اختلالات روانی در بیماران باشند. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی توانبخشی روانی به شیوه دوسا بر کاهش میزان افسردگی، اضطراب و استرس بیماران همودیالیزی انجام شد.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>روش تحقیق:</strong> این مطالعه نیمه‌تجربی، بر روی 30 نفر از بیماران مرد همودیالیزی دارای پرونده در انجمن حمایت از بیماران کلیوی و مراکز خصوصی شهر زاهدان انجام شد. بیماران، به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. بیماران گروه آزمایش در 11 جلسه درمان 45دقیقه‌ای، تحت درمان آرام‌سازی روانی حرکتی دوسا قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس (<span dir="LTR">DASS-21</span>) بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری<span dir="LTR">SPSS </span>&nbsp;(ویرایش 19) و آزمون‌های آماری تی‌مستقل و تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند.</p> <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد که میانگین نمره افسردگی، اضطراب و استرس قبل از مداخله در بیماران گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری نداشت (05/0<span dir="LTR">P></span>)؛ ولی بعد از مداخله در بیماران گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل این تفاوت به‌طور معنی‌داری کمتر بود (001/0<span dir="LTR">P<</span>). همچنین میانگین نمره افسردگی، اضطراب و استرس در بیماران گروه آزمایش بعد از مداخله نسبت به قبل از آن به‌طور معنی‌داری کاهش داشت (001/0<span dir="LTR">P<</span>)؛ ولی در بیماران گروه کنترل تفاوت معنی‌داری به‌دست نیامد (05/0<span dir="LTR">P></span>).</p> <p dir="RTL" style="margin-right:42.55pt;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج نشان داد که توانبخشی روانی به شیوه دوسا بر کاهش میزان افسردگی، اضطراب و استرس بیماران همودیالیزی تأثیر دارد؛ بنابراین پیشنهاد می‌گردد علاوه بر تجویز دارو، مداخلات روانشناختی برای این بیماران انجام شود.</p> <p><strong>Background and Aim:</strong> Dialysis patients are prone to various complications such as physical, economic, social and psychological problems which can result in psychopathological complications.. The current study aimed at assessing the effectiveness of psychological rehabilitation using Dohsa-Hou, on reducing ESRD (Hemodialysis) patients&rsquo; depression, anxiety, and stress, in Zahdan city.</p> <p><strong>Materials and Methods: </strong>The present study is a semi experimental research on 30 patients of hemodialysis (ESRD) men, having medical records in Kidney Patient Support Foundation and Private Centers of Zahdan city. These &nbsp;patients were selected through available sampling method. They were randomly divided into two equal groups: experimental &nbsp;and control group.). The experimental group underwent 11 therapy sessions Dohsa psychomotor relaxation for 11 weeks, each lasting 45 minutes. Data collection tool was depression, anxiety, and stress questionnaire (DASS-21). The obtained data was analyzed by means of SPSS software (V:19), applying independent t-test and covariance statistical tests.</p> <p><strong>Results: </strong>Mean score of depression, anxiety, and stress in the experimental and control&nbsp; &nbsp;groups, revealed no significant difference before intervention (P>0.05), but it was significantly lower in the experimental group compared to the control (P<0.001). Moreover, after intervention, the mean in the mentioned domains significantly decreased compared to their previous levels (P<0.001). However, in the control group no significant difference was found (P>0.05).</p> <p><strong>Conclusion: </strong>The results showed that psychological rehabilitation using Dohsa-Hou has a significant impact on reducing ESRD patients&rsquo; depression, anxiety, and stress. Therefore, not only prescribing medicines for their problems is suggested, but also. psychologic interventions are recommended.</p> توانبخشی روانی, دوساهو, افسردگی, اضطراب, استرس, دیالیز Psychological rehabilitation, Dohsa-Hou, Depression, Anxiety, Stress, Dialysis 130 140 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1858-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Shirazi محمود شیرازی mshirazi@edpsy.usb.ac.ir 8700319475328460027896 8700319475328460027896 No Department of Psychology,Faculty of education and psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. Hosein Koohkan azim حسین کوهکن عظیم e.khosravaani@gmial.com 8700319475328460027897 8700319475328460027897 No Department of Psychology,Faculty of education and psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. Elahe Khosravani الهه خسروانی e.khosravaani@gmial.com 8700319475328460027898 8700319475328460027898 Yes Department of Psychology,Faculty of education and psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.