Journal of Translational Medical Research

fa تجارب زیسته زنان بهبودیافته از اعتیاد در رابطه ‌با موانع و مشوق‌های عود: یک مطالعه پدیدارشناسی تفسیری Lived experiences of women in addiction recovery: barriers to and facilitators of relapse: An Interpretative Phenomenological Analysis (IPA) Study روانشناسي باليني Clinical Psychology مقاله اصیل پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: عود به مصرف مواد از چالش‌های اصلی پس از ترک اعتیاد است و گرایش زنان به این اختلال رو به افزایش است. این مطالعه با هدف واکاوی تجربه زیسته زنان بهبودیافته از عود اعتیاد در شهرستان بردسکن انجام شد. روش تحقیق: این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری (IPA) و بر پایه چارچوب Smith انجام شد. ۱۲ زن بهبودیافته باسابقه عود، با نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و تا اشباع داده‌ها با مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته مورد مصاحبه قرار گرفتند. هر مصاحبه ابتدا به‌صورت ایدئوگرافیک تحلیل و سپس مضامین تجربی گروهی از مقایسه میان‌موردی استخراج شد. استحکام یافته‌ها بر پایه معیارهای چهارگانه Yardley ارزیابی شد. یافته‌ها: تحلیل ۳۸۱ کد اولیه به ۱۷ مقوله و چهار مضمون تجربی گروهی انجامید: «در آستانه بازگشت: زیستن میان درد، فشار و وسوسه»؛ «دیده‌شدن در جمع: یافتن پناهگاه در مسیر بازیابی»؛ «فراهم‌شدن امکان ماندن در مسیر بازیابی»؛ و «ترس از دیده‌شدن: موانع نامرئی در مسیر کمک‌خواهی». درد جسمانی، هیجان‌های مهارنشده، فرسایش احساس ارزشمندی و فشار محیط، زمینه‌ساز بازگشت بودند؛ حضور همتایان و پیوند با خانواده، تکیه‌گاه رابطه‌ای را بازساخت؛ تحول نقش همسر، بازشناسی خود و پشتوانه‌های اقتصادی و نهادی، تداوم پاکی را ممکن کرد؛ و انگ اجتماعی بیش از نبود دسترسی، ترسی هستی‌شناختی از افشاشدن بود. نتیجه‌گیری: عود در زنان بهبودیافته، فرایندی چندبُعدی و رابطه‌محور است که در بستر رابطه زناشویی پیوسته بازتعریف می‌شود. گروه‌های خودیار مانند انجمن معتادان گمنام و حمایت اجتماعی عاری از قضاوت، برجسته ترین عوامل محافظت‌کننده بودند. مداخلات پیشگیرانه باید حمایت همسر را متغیری پویا، نه ثابت، در نظر بگیرند.</div> <div id="gtx-trans" style="position: absolute; left: 139px; top: 145.375px; text-align: justify;"><div class="gtx-trans-icon"></div></div> <div style="text-align: justify;"><a name="_Hlk200355634"></a>Background and Aims: Relapse is a central challenge after withdrawal from addiction, and substance use disorders are rising among women. This study explored the lived experience of relapse among women in recovery in Bardaskan, Iran. Materials and Methods: This qualitative study used Interpretative Phenomenological Analysis (IPA), following Smith's framework. In total, 12 women with a history of relapse were recruited through purposive sampling and interviewed using in-depth, semi-structured interviews until data saturation. Each transcript was analyzed idiographically before being compared across cases. Trustworthiness was appraised against Yardley's four criteria. Results: Analysis of 381 initial codes yielded 17 categories and four Group Experiential Themes: "On the verge of relapse: living amid pain, pressure, and temptation"; "Being seen in the group: finding refuge on the path to recovery"; "Making it possible to stay on the path to recovery"; and "Fear of being seen: the invisible barriers to help-seeking." Bodily pain, emotional dysregulation, eroded self-worth, and environmental pressure converged as drivers of substance use; peer fellowship and restored family bonds strengthened relational connectedness; a changing spousal role, self-recognition, and economic and institutional supports helped sustain abstinence; and stigma fostered a profound fear of exposure. Conclusion: Relapse among women in recovery is a multidimensional, relationally embedded process that is continually renegotiated within the marital relationship, rather than a static outcome determined by independent risk factors. Self-help groups, such as Narcotics Anonymous, and non-judgmental social support emerged as the most prominent protective factors. Interventions should therefore conceptualize spousal support as a dynamic process rather than a fixed variable.</div> پژوهش کیفی, عود, گروه‌های خودیار, حمایت اجتماعی, اختلال‌های مرتبط با مواد, زنان Qualitative Research, Recurrence, Self-Help Groups, Social Support, Substance-Related Disorders, Women 0 0 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3869-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Emamian حسین امامیان h.emamian@iau.ac.ir 8700319475328460053112 8700319475328460053112 No Department of Health Education and Health Promotion, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Zahra Jalili زهرا جلیلی jalili403@iau.ac.ir 8700319475328460053113 8700319475328460053113 Yes Department of Health Education and Health Promotion, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Reza Tavakoli رضا توکلی HSE91tavakoli@gmail.com 8700319475328460053114 8700319475328460053114 No Department of Health Education and Health Promotion, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Samaneh Zanjani سمانه زنجانی zanjani.samaneh@gmail.com 8700319475328460053115 8700319475328460053115 No Department of Health Education and Health Promotion, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ehsan Mousafarakhani احسان موسی فرخانی farkhaniE@mums.ac.ir 8700319475328460053116 8700319475328460053116 No Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران