fa بررسی وضعیت دندان مولر سوم نهفته فک پایین و تأثیر آن بر دندان مولر دوم مجاور در رادیوگرافی پانورامیک بیماران مراجعه‌کننده به دانشکده دندانپزشکی بیرجند در سال 98-1397 دندانپزشكي Dentistry مقاله اصیل پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">دندان مولر سوم نهفته با علائمی از جمله: مشکلات پریودنتال، پوسیدگی، کراودینگ، تحلیل ریشه و ایجاد کیست و تومور دندان مولر دوم مجاور در ارتباط است. ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ حاضر با هدف بررسی وضعیت دندان مولر سوم نهفته فک پایین و تأثیر آن بر دندان مولر دوم مجاور، انجام شد.</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش تحقیق:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">رادیوگرافی پانورامیک 264 بیمار دارای دندان مولر سوم نهفته فک پایین مراجعه‌کننده به دانشکده دندانپزشکی بیرجند در سال 1397،</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">به تفکیک جنس و سمت قرارگیری آنها بررسی و موقعیت عمودی دندان مولر سوم نهفته (بر اساس طبقه‌بندی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PELL& Gregory</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) و زاویه قرارگیری آن (بر اساس طبقه</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">بندی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Winter</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) مشخص شد. همچنین میزان شیوع پوسیدگی دیستالی، تحلیل خارجی ریشه، میزان جابجایی و میزان ایجاد ضایعات التهابی و کیستیک در دندان مولر دوم مجاور بررسی گردید. داده‌ها با نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPSS</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> (ویرایش 19) </span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">و آزمون آماری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">square</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Chi</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> تجزیه و تحلیل شدند و سطح معنی‌داری کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد.</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">داده‌های این مطالعه نشان داد که بیشتر دندان‌های مولر سوم نهفته در کلاس </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">B</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">III</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> طبقه‌بندی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Pell and Gregory</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> قرار داشتند و دارای زاویه مزیالی بر اساس طبقه‌بندی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Winter</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> بودند. در 20/8 درصد بیماران پوسیدگی، 3 درصد تحلیل ریشه و 1/1 درصد جابجایی دندان مولر دوم وجود داشت و هیچ موردی از ابتلا به ضایعات التهابی و کیستیک در دندان مولر دوم به‌علت دندان مولر سوم نهفته یافت نشد. زاویه مزیالی و افقی دندان عقل نهفته، با افزایش خطر پوسیدگی و تحلیل ریشه دندان مولر دوم همراه بود. همچنین دندان‌های مولر سوم نهفته کلاس </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">B</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> موجب افزایش پوسیدگی در دندان مولر دوم شدند</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">بیشترین مشکلات پاتولوژیک در نهفتگی‌های مزیال، افقی و کلاس </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">B</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> مشاهده گردید. با توجه به ارتباط مشاهده‌شده، به نظر می‌رسد زاویه و عمق نهفتگی مولر سوم نهفته باید حین تصمیم‌گیری برای کشیدن یا نکشیدن آن مورد توجه قرار گیرد.</span></span></span><span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim:</strong> The third molar tooth lies with symptoms such as periodontal problems, caries, crowding, root resorption, cyst and tumor formation of the adjacent second molar. The purpose of this study was performed to evaluation of the position of mandibular third molar teeth and its effect on second adjacent molar teeth.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> Panoramic radiography were obtained from 264 patients with mandibular third molar hidden teeth referred to the Birjand School of Dentistry in 2018. The material and direction of their placement and the vertical position of the third molar tooth (based on the PELL & Gregory classification) and its placement angle (based on Winter classification) were determined. Also, the prevalence of distal caries, external root resorption, the amount of displacement, and the amount of inflammatory lesions and the cystic was examined in the adjacent second molar tooth. Data were analyzed using SPSS software (Version 19), and chi-square statistical test, p-values less than 0.05 were considered statistically significant.<br> <strong>Results: </strong>&nbsp;The data from this study showed that most of the wisdom hidden teeth were in Class B and III of Pell and Gregory classification, had Mesial angle based on Winter classification. In 20.8% of patients with caries, there was 3% root canal resorption and 1.1% displacement of the second molar tooth, while no cases of inflammatory and cystic lesions in the second molar tooth were found due to the hidden third molar tooth. The Mesial and horizontal angles of impacted wisdom teeth were associated with increased risk of caries and root resorption of the second molar. Also, Class B&#39;s third molar teeth increased caries in second molar teeth.<br> <strong>Conclusion: </strong>Most pathological problems were observed in Mesial, horizontal, and class B impaction. According to the observed relationship, it seems that the angle and depth of the hidden third molar should be taken into account considered when deciding whether or not to extract it.</div> نهفتگی؛ مولر سوم نهفته؛ فک پایین؛ رادیوگرافی پانورامیک Impaction, Mandibular Third Molar, Panoramic Radiography 291 300 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2737-2&slc_lang=fa&sid=1 Hanieh Arjmand monfared هانیه ارجمند منفرد h.harati27@gmail.com 8700319475328460041124 8700319475328460041124 No Student Research Committee, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Maryam Khani مریم خانی khani_0102@yahoo.com 8700319475328460041125 8700319475328460041125 Yes Oral and Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Gholamreza Sharifzadeh غلامرضا شریف زاده rezamood@yahoo.com 8700319475328460041126 8700319475328460041126 No Social Determinants of Health Research Center, Department of Public Health, Faculty of Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Seyed Ramin Nourbakhsh سید رامین نوربخش dr.nourbakhsh1977@gmail.com 8700319475328460041127 8700319475328460041127 No Oral and Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران