fa تنوع بالقوه فعالیت ضدباکتریایی و ضدقارچی اسانس اکوتیپ‌های آویشن کوهی جمع‌آوری شده از چهارده منطقه ایران فارماکولوژی- گیاهان دارویی Pharmacology- Medicinal plants مقاله اصیل پژوهشی Original Article <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">آویشن کوهی یکی از مشهورترین گیاهان دارویی ایران از خانواده نعناعیان است و کاربردهای زیادی در طب سنتی همچون تسکین علائم سرماخوردگی و سرفه و تخفیف برخی بیماری‌های گوارشی دارد؛ همچنین دارای اثرات ضدّ باکتریایی و ضدّ قارچی است. این مطالعه به‌منظور بررسی تنوع اثرات آنتی‌بیوتیکی این گیاه اجرا گردیده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش تحقیق:</span></span></strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> اسانس چهارده اکوتیپ مختلف آویشن کوهی با استفاده از دستگاه کلونجر استخراج شده و پس از آنالیز با دستگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">GC-MS</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌منظور اندازه</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">گیری حداقل غلظت مهارکنندگی رشد و همچنین حداقل غلظت کشندگی، از 7 نوع باکتری و 2 نوع قارچ به روش رقیق</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">سازی میکرو در محدوده 0/01 تا 5/12 میلی</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">گرم در میلی</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">لیتر استفاده شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> فراوان</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌ترین </span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">اجزای اسانس</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های به‌دست آمده، مونوترپن</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های اکسیژنه (%90/60-64/60) بودند که تیمول و کاروکرول (%75/55</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&ndash;</span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">27/23) مهمترین اجزای آن</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌ها هستند</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">. میزان و غلظت این دو ماده فنولی در اسانس آویشن کوهی، ارتباط مستقیمی با اثرات ضدّ باکتری و ضدّ قارچی دارد. </span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">فعالیت ضدّ باکتریایی و ضدّ قارچی اسانس‌ها به‌ترتیب در دامنه 0/24 تا 5/12 و 0/08 تا 0/96 میلی‌گرم در میلی‌لیتر قرار گرفت.</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> فعال‌ترین فعالیت ضدّ میکروبی مربوط به اسانس اکوتیپ</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های سلماس و نودوشن بود و کمترین فعالیت در اکوتیپ رودبار دیده شد.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> ویژگی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">های جغرافیایی محل رویش گیاهان، نقش بسزایی در نوع و مقدار ترکیبات داخل اسانس گیاه دارد. در همین راستا اثرات بیولوژیکی و خواص ضدّ باکتریایی و ضدّ قارچی متفاوتی می</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">تواند از هر اکوتیپ بروز </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">کند.</span></span></span> <strong>Background and Aim: </strong><em>Thymus kotschyanus</em> is one of the most famous medicinal plants in Iran from the mint family and it has many applications in traditional medicine, such as relieving the symptoms of colds and coughs and relieving some gastrointestinal diseases. It also has antibacterial and antifungal effects. This study was performed to investigate the diversity of antibiotic effects of this plant.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>Essential oils of fourteen different ecotypes of <em>Thymus kotschyanus</em> were extracted by using the Clevenger apparatus. After oil analyses with GC-MS device, the minimum inhibitory concentration of growth and also the minimum lethal concentration of 7 types of bacteria and 2 types of fungi were measured by microdilution method in the range of 0.01 to 5.12 mg/ml.<br> <strong>Results:</strong> Oxygenated monoterpenes were the major fraction (64.60&ndash;90.60%) of the oils, and thymol and carvacrol were considered as the most abundant constituents (27.23&ndash;75.55%). The amount and concentration of these two phenolic substances in thyme essential oil are directly related to antibacterial and antifungal effects. The antibacterial and antifungal activity of the essential oils ranged from 0.24 to 5.12 and 0.08 to 0.96 mg/ml, respectively. The most active antimicrobial activity is related to the essential oil of Salmas and Nodoshan ecotypes and the least activity was seen in Rudbar ecotype.<br> <strong>Conclusion: </strong>Geographical characteristics of the place where plants grow have a significant role in the type and amount of compounds in the essential oil of the plant. In this regard, different biological effects and antibacterial and antifungal properties can occur from each ecotype. آویشن کوهی؛ اکوتیپ؛ اسانس؛ ضدّ باکتریایی, ضدّ قارچی Thymus Kotschyanus, Ecotype, Volatile Oil, Antimicrobial, Antifungal 275 290 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2409-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Elahian فاطمه الهیان dr.elahian@yahoo.com 8700319475328460038674 8700319475328460038674 No Department of Medical Biotechnology, School of Advanced Technologies, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran. گروه بیوتکنولوژی پزشکی، دانشکده فناوری‌های نوین، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران. Alireza Yazdinezhad علیرضا یزدی نژاد yazd1387@gmail.com 8700319475328460038675 8700319475328460038675 No Department of Pharmaceutical Biotechnology, School of Pharmacy, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran. گروه گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Negin Moein-Albokay Tusi نگین معین البکاء طوسی moien_negin@yahoo.com 8700319475328460038676 8700319475328460038676 No Department of Pharmaceutical Biotechnology, School of Pharmacy, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran. گروه گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Zahra Nouri زهرا نوری z_nouri05@yahoo.com 8700319475328460038677 8700319475328460038677 No Department of Pharmaceutical Biotechnology, School of Pharmacy, Zanjan University of Medical Sciences, Zanjan, Iran. گروه گیاهان دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران Abbas Mirzaei عباس میرزایی dr_amirzaei@yahoo.com 8700319475328460038678 8700319475328460038678 Yes Department of Medical Biotechnology, School of Advanced Technologies, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran & Cellular and Molecular Research Center, Basic Health Sciences Institute, Shahrekord University of Medical Sciences, Shahrekord, Iran گروه بیوتکنولوژی پزشکی، دانشکده فناوری‌های نوین، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران و مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، پژوهشکده علوم پایه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، شهرکرد، ایران