fa مقاله کوتاه: بررسی وجود مواد خنثی کننده و شیرخشک در شیرخام و شیر پاستوریزه توزیع شده در شهر بیرجند بهداشت محيط Environmental Health مقاله كوتاه Short Communication <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">شیر از منابع مهم تغذیه‌ای بوده و تقلّب در شیر یک تهدید جدی برای سلامتی انسان محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف تعیین وجود تقلّب مواد خنثی کننده و شیرخشک در شیرخام و شیر پاستوریزه توزیع شده در شهر بیرجند در سال 1397 طراحی و اجرا گردید. در این مطالعه توصیفی- تحلیلی تعداد 271 نمونه شیر (۱۸۱ نمونه شیر خام و ۹۰ نمونه شیر پاستوریزه) مورد بررسی و</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">داده‌ها پس از تحلیل آماری با نرم افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">spss</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> در سطح معنی‌داری 0/05>P م</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">ورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر اساس یافته‌های این پژوهش، در هیچ یک از نمونه‌های شیر مورد مطالعه مواد خنثی کننده مشاهده نشد. تعداد ۱۷ نمونه (6/3</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">درصد) از شیر‌های مورد مطالعه دارای شیر خشک بودند و بیشترین توزیع فراوانی نسبی شیرخشک (در نمونه‌های مثبت تقلّب شیرخشک)، مربوط به شیر خام (۱۴ نمونه) بود. در این مطالعه ارتباط آماری معنی‌داری بین فراوانی نسبی شیرخشک</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> با </span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">مکان فروش شیر و فصل عرضه با وجود شیرخشک ارتباط معنی&shy;داری مشاهده گردید.</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">0/05></span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">).</span></span></span><br> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">به نظر می‌رسد توزیع این گونه محصولات دست‌کاری شده در مناطقی از شهر که وضعیت اقتصادی و اجتماعی مردم مناسب نیست و نیز در فصل زمستان از شیوع بیشتری برخوردار باشد. با توجه به نتایج مطالعه حاضر وجود یک سیستم کنترل کارآمد، اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای جلوگیری از آلودگی شیر بسیار ضروری است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Milk is one of the important nutritional sources, and milk adulteration is a serious threat to human health. The aim of this study was to determine the presence of the adulteration of neutralizing agents and powdered milk in raw and pasteurized milk distributed in Birjand, Iran, in 2018. In this descriptive-analytical study, powdered milk and neutralizing agents were examined in 271 milk samples (181 and 90 samples of fresh and pasteurized milk, respectively). The data were analyzed using SPSS software (version: 25). A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. The obtained results of the current study showed that none of the studied milk samples had neutralizing agents. Moreover, 17 samples (6.3%) of the studied milk samples were observed to be contaminated with powdered milk. The highest relative distribution of powdered milk was reported for raw milk (n=14). There was a statistically significant relationship between the relative frequency of powdered milk with milk supply location, and season of supply (P<0.05). It seems that the distribution of such manipulated products in the areas of the city that do not have a good economic and social condition and in winter is more prevalent. According to the results of the present study, the existence of an efficient control system and adoption of preventive measures to prevent milk contamination is really essential.</div> تقلّب, شیر, مواد خنثی کننده, پودر شیرخشک Adulteration, Milk, Neutralizing agents, Powdered milk 77 83 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2847-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Nozadi فاطمه نوزادی fatemeh.nozadi@bums.ac.ir 8700319475328460041559 8700319475328460041559 Yes Student Research Committee, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Taher Shahryari طاهر شهریاری shahryari@yahoo.com 8700319475328460041560 8700319475328460041560 No Social Determinants of Health Research Center, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثّر بر سلامت، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Abbas Ali Ramazani عباسعلی رمضانی ramazani_ab@yahoo.com 8700319475328460041561 8700319475328460041561 No Social determinants of Health Research Center, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Saeed Yosefi سعید یوسفی s.yousefi@bums.ac.ir 8700319475328460041562 8700319475328460041562 No Employee, Food and Drugs Control Laboratory, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran کارشناس آزمایشگاه معاونت غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران