fa شیوع سوء تغذیه در کودکان زیر شش سال استان خراسان جنوبی در سال 1385 تغذيه Nutrition مقاله اصیل پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: سوء تغذیه کودکان یکی از مشکلات بهداشتی مهم در جهان، بویژه در کشورهای در حال توسعه می‌باشد که عوارض نامطلوبی بر سلامت جسمی و ذهنی کودکان دارد؛ همچنین زمینه‌ساز عفونتها و از علل مهم مرگ و میر کودکان می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع سوءتغذیه در کودکان زیر شش سال انجام شد. روش تحقیق: این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی بر روی 1807 کودک زیر شش سال استان خراسان جنوبی که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای سهمی از مناطق شهری و روستایی شش شهرستان تحت پوشش استان انتخاب شده بودند، انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه کشوری طرح Anthropometric Nutrition Indicators Survey (ANIS) توسط کاردان و یا کارشناسان بهداشت خانواده آموزش دیده با مصاحبه با مادر جمع‌آوری گردید. اندازه‌گیری قد و وزن با روش استاندارد و ترازوی سکا و با دقت 50 گرم اندازه‌گیری شد. برای بررسی سوء تغذیه از سه شاخص وزن به سن (کم‌وزنی)، وزن به قد (لاغری) و قد به سن (کوتاهی قد) استفاده شد. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS و EPI-Info 2000 و آزمون Chi-Square در سطح معنی‌داری 05/0&alpha;= مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: از 1807 کودک مورد مطالعه، 7/51% پسر و بقیه دختر، 2/52% ساکن شهر و بقیه ساکن روستا، 37% کمتر از 24 ماه و بقیه بالای 24 ماه بودند. از نظر شاخص کم‌وزنی 2/52% طبیعی، 9/34% کم‌وزنی خفیف، 7/11% کم‌وزنی متوسط و 2/1% کم‌وزنی شدید داشتند که شیوع کم‌وزنی با محل سکونت، شغل مادر و سطح تحصیلات والدین ارتباط معنی‌داری نشان داد. از نظر شاخص کوتاهی قد 55% طبیعی، 4/28% کوتاهی قد خفیف، 7/12% متوسط و 9/3% کوتاهی قد شدید داشتند که با محل سکونت، سن کودک، شغل مادر و تحصیلات والدین ارتباط معنی‌داری داشت (05/0P<). از نظر شاخص لاغری 8/67% طبیعی، 7/24% لاغری خفیف، 9/5% متوسط و 6/1% لاغری شدید داشتند که با جنس و محل سکونت ارتباط معنی‌داری را نشان داد (05/0P<). نتیجه‌گیری: با توجه به شیوع بالای سوء تغذیه در کودکان و ارتباط آن با متغیرهای مربوط به طبقه اقتصادی- اجتماعی، انجام اقداماتی همچون ارتقای سطح سواد والدین بویژه مادران، تداوم تغذیه با شیر مادر تا دو سالگی و بهبود وضعیت تغذیه کودکان زیر شش سال و ارتقای سطح آگاهی مادران در زمینه تغذیه کودکان توصیه می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Aim: Malnutrition is one of the important health problems throughout the world, particularly in developing countries, which has undesirable effects on mental and physical health of children. It is an underlying factor of infection and an important cause of child mortality in these countries. The aim of this study was to find out the prevalence of malnutrition in children under 6 in south Khorasan in 2006. Materials and Methods: This cross sectional and descriptive analytical study was done on 1807 children under 6 in south Khorasan, belonging to six urban and rural regions, applying multistage cluster sampling methodology. Data collection was done by trained family-health associates and family-health workers through measuring of weight and height for Seca, and structural questionnaires ANIS, and face-to-face interviews with mothers. To study malnutrition, three indices were used namely &ldquo;weight to age&rdquo; (underweight),&rdquo;weight to height&rdquo;(leanness),and &ldquo;height to age&rdquo;(shortness).The obtained data was analyzed by means of chi-square test, SPSS software and EPI-Info 2000, and &alpha;= 0.05 was taken as the significant level. Results: Out of 1807 children 51.7% were males, 52.2% were living in urban areas and 37% were under 24 months old and the rest over 24. Weight index showed that 52.2% were normal, 34.4% were lightly under weight, 11.7% moderately underweight and 1.2% were severely underweight. Prevalence of underweight had a significant relationship to habitation, mother&#39;s job and parents&#39; education level. Regarding standing criteria 55% were normal, 28.4% were lightly short, 12.7% were moderate, and 3.9% were extremely short. Stunting had a significant relationship to habitation, age, mother&#39;s job and parents&#39; level of education (P<0.05). Wasting criteria showed that 67.8% had normal wasting, 24.7% light wasting, 5.9% moderate wasting and 1.6% had severe wasting. This had a significant relationship to sex and habitation (P<0.05). Conclusion: With regard to high prevalence of malnutrition in children and its relationship to socio-economic variables, measures such as increasing parents&rsquo; education especially mothers&#39; knowledge, constancy of breast feeding until the age of 2 years, and promoting nutrition status of children under 6 years and mothers&rsquo; knowledge of children&rsquo;s nutrition are recommended.</div> سوء تغذیه, کم‌وزنی, کوتاهی قد, لاغری, زیر شش سال, خراسان Malnutrition, Six year old children, South Khorasan, Underweight, Wasting, Stunting 73 79 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-273&slc_lang=fa&sid=1 GhR. Sharifzadeh غلامرضا شریف زاده rezamood@yahoo.com 8700319475328460028845 8700319475328460028845 Yes Epidemiologist; Instructor, Faculty of Medicine, Member of Cardiovascular Research Centre, Birjand University of Medical Sciences. Birjand, Iran کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی و مرکز تحقیقات قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی بیرجند S. Raghebi سوری صغری راغبی 8700319475328460028846 8700319475328460028846 No V. Zeraatkar ولی‌اله زراعتکار 8700319475328460028847 8700319475328460028847 No M. Moodi میترا مودی 8700319475328460028848 8700319475328460028848 No