fa کاربرد نانوذرات متخلخل سیلیکا در دارورسانی به سلول‌های سرطانی داروسازي Pharmacy مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">سرطان یکی از علل اصلی مرگ و میر در جهان می باشد. رایج‌ترین روش درمان سرطان، شیمی‌درمانی است که از معایب آن عوارض غیراختصاصی داروهای شیمی‌درمانی بر سلول‌ها و بافت‌های سالم بدن و همچنین مقاومت دارویی در سلول‌های سرطانی است. 2مکانیسم اصلی برای مقاومت چند دارویی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(MDR)</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> در سلول های سرطانی وجود دارد که عبارتند از: پمپ های انتشار دارو به خارج از سلول و فعال شدن مسیرهای آنتی آپوپتوتیک. برای غلبه بر این مشکلات می‌توان از نانوذرات به‌عنوان سامانه‌های دارورسانی استفاده کرد که یکی از آنها نانوذرات متخلخل سیلیکا می‌باشد که از سال 2001 به عنوان سیستم دارورسانی در مطالعات مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. در این مقاله مروری، به بررسی نانوذرات متخلخل سیلیکا شامل: سنتز، دارورسانی هدفمند به سلول‌های سرطانی به صورت غیرفعال و فعال، رساندن همزمان داروی ضدسرطان و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">siRNA</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> به وسیله نانوذرات متخلخل سیلیکا و سمیت این نانوذرات پرداخته شده است. این مقاله مروری نشان می‌دهد که نانوذرات متخلخل سیلیکا به‌واسطه خصوصیات منحصر به فردشان مانند اندازه قابل تنظیم نانوذره و منافذ آن، پایداری دمایی و شیمیایی نانوذرات، اصلاح گروه‌های عاملی داخل و خارج نانوذرات برای بارگیری دارو و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">siRNA</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">بر سطح خارجی یا داخل نانوذرات، قابلیت اتصال لیگاند برای دارورسانی هدفمند، ظرفیت بارگیری بالای دارو و رهش کنترل شده آن، زیست‌سازگاری مناسب و تجزیه نانوذرات متخلخل سیلیکا در محیط مایی، انتخاب خوبی برای دارورسانی به سلول‌های سرطانی است.</span></span></div> Cancer is one of the main causes of death worldwide. Chemotherapy is the most common method for cancer therapy which represent non-specific side effects on normal cells and tissues and drug resistance in cancer cells. There are two main mechanisms for Multi Drug Resistance (MDR) in cancer cells including: drug efflux pump and activation of anti-apoptotic pathways. Cancer chemotherapy disadvantages can be overcome by using nanoparticulate drug delivery systems like Mesoporous Silica Nanoparticles (MSNs) that have been used as drug delivery system since 2001. The present review included synthesis, targeted (active or passive) drug delivery to cancer cells, co-delivery of anticancer drugs and siRNA by MSNs and its toxicity. This review revealed that MSNs are good candidate for drug delivery to cancer cells due to its unique properties including: controllable pore and particle sizes, thermal and chemical stability, modifications of outer and inner surfaces of nanoparticles for drug and siRNA loading, attachment of ligand for targeted drug delivery, high drug loading capacity and controlled drug release, biocompatibility and biodegradation in aqueous medium.&nbsp; دارورسانی هدفمند؛ سرطان؛ نانوذرات متخلخل سیلیکا Cancer, Mesoporous Silica Nanoparticles (MSNs), Targeted Drug Delivery 220 230 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1634-1&slc_lang=fa&sid=1 Bizhan Malaekeh-Nikouei بیژن ملائکه نیکوئی malaekehb@mums.ac.ir 8700319475328460038659 8700319475328460038659 No Nanotechnology Research Center, Institute of Pharmaceutical Technology, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات نانوفناوری، پژوهشکده فناوری‌های نوین دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Mohammad Yahya Hanafi-Bojd محمد یحیی حنفی بجد my_hanafi_bojd@yahoo.com 8700319475328460038660 8700319475328460038660 Yes Cellular and Molecular Research Center, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran & Nanomedicine Department, faculty of Medicine, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران و گروه نانوفناوری پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.