fa بررسی تأثیر الگوی توانمندسازی خانواده‌محور بر توان خودمراقبتی بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال پرستاري Nursing مقاله اصیل پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:9.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">سرطان کولورکتال یک بیماری مزمن است که کیفیت زندگی بیماران را کاهش می‌دهد، لذا داشتن توانایی خودمراقبتی امری ضروری محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر الگوی توانمندسازی خانواده‌محور بر توان خودمراقبتی بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال انجام گرفت.</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:9.0pt;">روش تحقیق:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">مطالعه حاضر، مداخله‌ای شاهددار تصادفی شده است. جامعه آماری، کلیه بیماران مراجعه</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کننده به بخش جراحی کلینیک کولورکتال بیمارستان شهید فقیهی شیراز در سال 1397 بودند که به روش نمونه</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری در دسترس 72 نفر انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. مدت زمان این مطالعه 9 ماه بود.</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:9.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نشان می‌دهد میانگین نمره توان خودمراقبتی در کل و مؤلفه‌های آن در بیماران گروه آزمایش بعد از مداخله نسبت به قبل از آن افزایش معناداری داشته است (0/001></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و میانگین نمره توان خودمراقبتی در کل و مؤلفه‌های آن در بیماران گروه کنترل بعد از مداخله نسبت به قبل از آن افزایش معنادار داشته است</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(0/05></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">). همچنین نمره توان خودمراقبتی در کل و مؤلفه‌های آن در بیماران گروه آزمایش نسبت به کنترل به طور معناداری بیشتر افزایش داشت (0/001></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در نهایت میانگین نمره توان خودمراقبتی در کل و مولفه‌های آن (به جز مؤلفه</span></span> <span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ویزیت) بعد از مداخله در بیماران گروه آزمایش نسبت به کنترل به طور معناداری بیشتر بود (0/05></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">p</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">).</span></span><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:9.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">الگوی توانمندسازی خانواده محور می‌تواند بر توان خودمراقبتی بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال تأثیرگذار باشد. پیشنهاد می‌شود در برنامه‌ریزی‌های درمانی مداخلات غیردارویی در کنار مداخلات طبی قرار گیرد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim:</strong> Colorectal cancer is a chronic disease that reduces the patients&rsquo; quality of life. Therefore, it is essential to have self-care ability. This study aimed to investigate the effect of the family-centered empowerment model on the self-care ability of patients with colorectal cancer.<br> <strong>Materials and Methods:</strong> This randomized controlled study consisted of all patients who referred to the surgery ward of the colorectal clinic affiliated to Shahid Faghihi Hospital, Shiraz, Iran, during 2018. A total of 72 patients were selected by convenience sampling method and randomly allocated into control and experimental groups. A researcher-made questionnaire was used to collect data. It is worth mentioning that this study lasted nine months.<br> <strong>Results:</strong> The results showed a significant increase in the mean score of total self-care ability and its components in the experimental group, compared to the baseline after the intervention (P<0.001). In addition, the mean score of total self-care ability and its components was significantly higher in the control group after the intervention, compared to the pretreatment (P<0.05). Moreover, the experimental group obtained a significant increase in the score of total self-care ability and its components, compared to the control group (P<0.001). Eventually, the mean score of total self-care ability and its components, except for the visit component was significantly higher in the experimental group, compared to the control group after intervention (P<0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> The family-centered empowerment model can affect the self-care ability of patients with colorectal cancer. It is suggested that non-pharmacological interventions be combined with medical interventions in treatment plans.</div> سرطان کولورکتال, الگوی توانمندسازی خانواده محور, خودمراقبتی Colorectal Cancer, Family-Centered Empowerment Model, Self-Care 355 365 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2816-1&slc_lang=fa&sid=1 Hojat Alah Nasri حجت اله نصری h.nasri2020@gmail.com 0000-0003-4982-9453 No Student Research Committee, School of Nursing and Midwifery Birjand University of Medical Sciences Birjand, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Ahmad Nasiri احمد نصیری nasiri2006@bums.ac.ir 0000-0002-9276-5224 No Medical Toxicology and Drug Abuse Research Center (MTDRC), Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. مرکز تحقیقات مسمومیت‌ها و سوء مصرف مواد، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Seyed Vahid Hosseini سید وحید حسینی colorectal2@sums.ac.ir 0000-0002-9228-3567 No Colorectal Research Center, Department of Surgery, School of Medicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات کولورکتال، گروه جراحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Hajar khazraei هاجر خضرایی hajarkhazraei@gmail.com 0000-0002-5101-7246 No Colorectal Research Center, Department of Surgery, School of Medicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات کولورکتال، گروه جراحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Fahimeh Hajhosseini فهیمه حاج حسینی f.hajhossini@gmail.com 0000-0003-0719-4218 No Colorectal Research Center, Department of Surgery, School of Medicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات کولورکتال، گروه جراحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Shahla Fereidooni شهلا فریدونی shahlafereidouni@yahoo.com 0000-0002-9403-4767 No Colorectal Research Center, Department of Surgery, School of Medicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات کولورکتال، گروه جراحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Gholamhossein Mahmoudirad غلامحسین محمودی راد Mahmoudirad@gmail.com 0000-0001-5057-8247 Yes Department of Medical Surgical Nursing, School of Nursing and Midwifery, Birjand University of Medical Sciences Birjand, Iran گروه پرستاری و مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران