fa اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر نشخوار فکری و شاخص قند خون بیماران دیابتی نوع دو روانشناسي باليني Clinical Psychology مقاله اصیل پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، از درمان‌های موج سوم است که اثربخشی آن در دامنه‌ای از اختلال‌های روانی مختلف، مورد آزمون قرارگرفته است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر نشخوار فکری و شاخص قند خون بیماران دیابتی نوع دو انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش تحقیق:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> پژوهش حاضر، مطالعه‌ای شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌‌آزمون بود. از بین کلیه بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه‌کننده به مرکز دیابت بیرجند در شش ماه دوم سال 1396، 40 بیمار دیابتی (20 نفر در گروه آزمایش، 20 نفر در گروه کنترل) به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها توسط پرسشنامه مقیاس نشخوار فکری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Nolen-Hoeksema</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Morrow</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و نیز با انجام دو آزمایش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">HbA1c</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> (هموگلوبین گلیکوزیله) و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">FBS</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> (قند خون ناشتا) جمع‌آوری شدند. برای گروه آزمایش، آموزش شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> به روش</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Segal</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و همکاران، در 8 جلسه 60دقیقه‌ای برگزار شد؛ درحالی‌که افراد گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‌ای را دریافت نکردند. در نهایت </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">از آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار برای شرح و توصیف داده‌ها و از آزمون‌های آماری تحلیل کوواریانس، لوین و کالموگروف-اسمیرنوف برای تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده گردید. سطح معنی‌داری 0/05 در نظر گرفته شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌داری در میانگین نمرات نشخوار فکری و قند خون ناشتا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">FBS</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">)</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">در افراد گروه آزمایش، قبل و بعد از انجام مداخله وجود داشت (0/05></span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">)؛ اما تغییر معنی‌داری در میانگین هموگلوبین گلیکوزیله (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">HbA1c</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) افراد این گروه مشاهده نشد. </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">تغییرات مشاهده‌شده در گروه کنترل نیز معنی‌دار نبود.</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">استفاده از شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، به‌عنوان یک مداخله آموزشی اثربخش </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">در کاهش</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">نشخوار فکری و قند خون ناشتا (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">FBS</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">)، برای بیماران مبتلا به دیابت نوع دو می‌تواند مؤثر باشد</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">؛ اما احتمالاً در کاهش </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">هموگلوبین گلیکوزیله </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">HbA1c</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) بیماران مبتلا به دیابت نوع دو مؤثر نیست.</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim:</strong> Mindfulness-Based Cognitive Therapy is from third-wave therapies that their effectiveness has been tested in a range of different psychiatric disorders. The aim of this study was to determine the effectiveness of cognitive therapy based on mind-awareness on rumination and glucose index of type 2 diabetic patients.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>The present study was a quasi-experimental pre-test and post-test design. From among all type 2 diabetic patients referring to Birjand Diabetes Center in the second six months of 2017, 40 diabetic patients (20 experimental groups, 20 in the control group) were selected samples as available. Data were collected by Nalen-Huxma and Marrow rumination questionnaire and also by performing HbA1c (hemoglobin glycosylated) and FBS (fasting blood glucose) tests. For the experimental group, cognitive therapy based on mindfulness was conducted by Segal et al. Method in 8 sessions of 60 minutes, while the control group did not receive any intervention. Finally, descriptive statistics including mean and standard deviation were used to describe the data and statistical analysis of covariance, Levin and Kolmogorov-Smirnov analysis was used to analyze the data. The significance level was considered 0.05.<br> <strong>Results: </strong>The results showed a significant difference in mean scores of rumination and fasting blood sugar (FBS) in the experimental group before and after the intervention were(P<0.05) but the changes in mean glycosylated hemoglobin (HbA1c) view failed and changes in the control group were not significant.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion: </strong>The use of cognitive therapy based on Mindfulness, as an effective educational intervention, will be effective in decreasing the rumination and FBS in patients with type 2 diabetes and however, it is probably not effective in reducing hemoglobin glycosylated (HbA1c) in patients with type 2 diabetes.</div> ذهن‌آگاهی, نشخوار فکری, قند خون ناشتا, هموگلوبین گلیکوزیله, دیابت نوع دو Mindfulness, Rumination, Fasting Blood Sugar, Glycosylated Hemoglobin, Diabetes Type 2 21 31 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2439-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mahmood Mousavinejad سید محمود موسوی نژاد mahmood.27msv@gmail.com 8700319475328460037804 8700319475328460037804 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Zahedan branch, Zahedan, Iran گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران Gholamreza Sanagouye Moharer غلامرضا ثناگوی محرر Reza.sanagoo@gmail.com 8700319475328460037805 8700319475328460037805 Yes Department of Psychology, Islamic Azad University, Zahedan branch, Zahedan, Iran گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران Asghar Zarban اصغر زربان azarban@yahoo.com 8700319475328460037806 8700319475328460037806 No CardioVascular Diseases Research Center, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran. مرکز تحقیقات بیماری های قلب و عروق، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران