fa ارزیابی خواص آنتی‌اکسیدانی شربت زرشک و اثر محافظتی آن بيوشيمي Biochemistry مقاله اصیل پژوهشی Original Article زمینه و هدف: امروزه معلوم شده است که برخی از ترکیبات طبیعی و سنتتیک، دارای خواص آنتی‌اکسیدانی می‌باشند و در صنایع غذایی اهمیّت فوق‌العاده‌ای یافته‌اند. بسیاری از این ترکیبات نیز در محافظت از کبد در مقابل عوامل مخرّب، نقش مهمی دارند. هدف از این مطالعه، بررسی خواص آنتی‌اکسیدانی شربت زرشک و اثر محافظت‌کنندگی آن در کبد موش‌های صحرایی آسیب‌دیده از تتراکلرید کربن بود. روش تحقیق: در این مطالعه تجربی، ابتدا ظرفیّت تام آنتی‌اکسیدانی شربت زرشک، با استفاده از روش FRAP و محتوی ترکیبات فنولیک با استفاده از روش فولین‌سیوکالتو، تعیین و ظرفیّت خنثی‌سازی رادیکال آزاد نیز با استفاده از روش DPPH، در نمونه‌های شربت زرشک، مورد بررسی قرار گرفت. 66 سر موش صحرایی، در 11 گروه، مورد مطالعه قرار گرفتند. شربت زرشک با دوزهای 1، 4 و 20 درصد، به مدت 4 هفته به موش‌ها خورانده شد. سطوح سرمی آنزیم‌های آسپارتات‌آمینوترانسفراز (AST)، آلانین‌آمینوترانسفراز (ALT)، آلکالن‌فسفاتاز (ALP)، بیلی‌روبین‌توتال و بیلی‌روبین مستقیم اندازه‌گیری شد؛ سپس داده‌های به‌دست آمده، با استفاده از آزمون آنالیز واریانس و تست توکی، به کمک نرم‌افزار SPSS (ویرایش 15) تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: شربت زرشک، خاصیّت آنتی‌اکسیدانی بالایی را با استفاده از روش FRAPنشان داد (5/233±8/1764). در روش DPPH، نتایج حاکی از آنست که شربت زرشک، توانایی مهار رادیکال آزاد DPPH را در میانگین 3/18±2/32 دارد؛ همچنین نتایج حاصل از آزمایش فولین‌سیوکالتو، وجود ترکیبات پلی‌فنول در سطح 1/118±4/457 را به اثبات رساند. تیمار با تتراکلریدکربن در دوزهای مختلف زرشک، 4 هفته بعد از مداخله، سطح سرمی آنزیم‌های آلانین‌آمینوترانسفراز، آسپارتات‌آمینوترانسفراز و آلکالین‌فسفاتاز سرم موش‌های صحرایی را به‌طور معنی‌داری (01/0P≤) نسبت به گروه‌های شاهد و گروه‌های تیمارنشده افزایش داد؛ همچنین استفاده از شربت زرشک، منجر به کاهش پارامترهای مورد مطالعه نگردید. نتیجه‌گیری: شربت زرشک احتمالاً نمی‌تواند از کبد موش‌های صحرایی در برابر آسیب اکسیداتیو ناشی از تتراکلریدکربن محافظت نماید و شاید اثرات پراکسیدانی نیز داشته باشد. Background and Aim: Today, it is known that some natural and synthetic compounds possess antioxidant properties and as a result, have gained a lot of significance in food industry. Many of these compounds have got important roles in protecting the liver against destructive factors.. The present study is an attempt to survey the antioxidant properties of berberis vulgarris syrup and its liver preserving effects in the rat damaged by carbon tetrachloride. Materials and Methods: In this experimental study, total antioxidant capacity of berberis vulgarris syrup was assessed at first using FRAP method and phenolic compound content was tested through FolinCiocalteumethod. Then, radicals neutralizing effects of berberis syrup were examined by means of DPPH method. Our subjects,i.e. 66 rats, were randomly divided into 6 equal groups. Then, they were fed with Berberis vulgarris syrup at different doses (1%, 4%, and 20%) for four weeksFinally. serum content of aminotransferase (SGPT and SGOT), alkaline phosphatase,and bilirubin were measured .The obtained data was analyzed using variance analysis and Tukey test through SPSS software (V:15). Results: BerberisVulgarris syrup has high antioxidant properties as indicated by FRAP method. Results obtained from DPPH method showed that DPPH radicals are better controlled by reducing their production to the consumption interval. FolinCiocalteu test demonstrated that with an increase in the polyphenol combination, through reducing production to consumption time, a significant increase in polyphenol combination occurred. Tetrachloride carbon treatment significantly increased serum level of alanine aminotransferase, and aspartate transferas of the sample (P≤0.01). But the syrup had no effect in reducing these parameters. Conclusion: As suggested by the results, BerberisVulgarris syrup failed to preserve the liver of the rat against oxidative damages caused by carbon tetrachloride but iteven showed a proxidative effect. شربت زرشک؛ آنتی‌اکسیدان؛ ترکیبات فنولیک؛DPPH ؛ کبد؛ موش‌های صحرایی BerberisVulgarris syrup, Antioxidant, Phenolic compounds, DPPH, Preservation of the liver, Rat 283 291 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1504-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohaddeseh Abolhasannezhad محدثه ابوالحسن نژاد m_abolhasannezhad@yahoo.com 8700319475328460029330 8700319475328460029330 No Quchan Azad university, Quchan, North Khorasan, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد قوچان، خراسان شمالی، ایران Gholamreza Sharifzadeh غلامرضا شریف زاده rezamood@yahoo.com 8700319475328460029331 8700319475328460029331 No Raheleh Ghasemzadeh راحله قاسم زاده m_abolhasannezhad@yahoo.com 8700319475328460029332 8700319475328460029332 No Asghar Zarban اصغر زربان azarban@yahoo.com 8700319475328460029333 8700319475328460029333 Yes Associate professor, member of Atherosclerosis and Coronary Artery Research Centre, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran دانشیار، عضو مرکز تحقیقات آترواسکلروز و عروق کرونر، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران