fa تعیین شاخص سفالیک و شکل سر در دختران بالغ شهر بیرجند به روش سفالومتری، در سال 1392 آناتومي Anatomy مقاله اصیل پژوهشی Original Article زمینه و هدف: سفالومتری- به‌عنوان یکی از مهمترین بخش‌های آنتروپومتری- به اندازه‌گیری ابعاد سر و صورت می‌پردازد. از آنجایی‌که اندازه‌های سفالومتریک، تحت تأثیر فاکتورهای سنی، جنسی، جغرافیایی و نژادی قرار می‌گیرند، لذا استفاده از نتایج این تحقیقات، باید متّکی بر اطلاعات حاصل از افراد جامعه هدف باشد؛ از این‌رو، با توجه به فقدان پژوهش‌های سفالومتریک در شهر بیرجند، هدف از انجام این پژوهش، تعیین شاخص سفالیک و شکل سر در دختران بالغ شهر بیرجند در سال 1392 بود. روش تحقیق: این مطالعه توصیفی، بر روی 437 نفر از دانش‌آموزان دبیرستان‌های دخترانه شهر بیرجند، در سال 1392 انجام شد. نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و سپس اندازه‌های جمجمه عصبی نمونه‌ها، با سفالومتر استاندارد و مطابق پروتکل سفالومتری آناتومی ‌گری اندازه‌گیری شد. اطلاعات حاصله جمع‌آوری شد و سپس شاخص سفالیک، تعیین و بر اساس آن، انواع تیپ سر مشخص گردید. یافته‌ها: میانگین ماکزیمم طول جمجمه عصبی، 54/7±6/177 و میانگین ماکزیمم عرض آن 84/5±6/141 میلی‌متر بود. شاخص سفالیک کلی جمجمه عصبی، 64/4±88/79 تعیین گردید. 43% اَشکال سر، از نوع مزوسفال، 4/33% از نوع براکی‌سفال، 12/12% از نوع هایپربراکی‌سفال و 44/11% از نوع دولیکوسفال بودند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که فنوتیپ غالب جمجمه عصبی دختران بیرجند، مزوسفال است. Background and Aim: Cephalometery, as one of the most significant section of anthropometry examines the facial and cephalic indeces. Since the measurements are affected by geographical factors, gender, age, and race, the obtained results are based on the community under study. Regarding lack of investigations on cephalometry in Birjand, the present study aimed at determining cephalic indexes and standard classification of neurocranium in 15-17 year old female students in the city in 2013. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on 437 healthy female 15-17 year old students in Birjand during 2013, who were selected through cluster sampling. Then, cephalic indices of the subjects were determined using standard Martin Scale Cephalometer, according to Gray's Anatomy Cephalometric Method. The obtained data were collected according were analyzed using SPSS soft ware (V:13). Results: Mean maximum head length and breadth in the subjects were found to be 177.6±7.54mm and 141.6±5.84mm, respectively. Total neurocranium index was determined 79.88±4.64 mm. The head shape of 43% of the individuals was mesocephalic, %33/4 brachycephalic, %12/12 hyperbrachycephalic and %11/44 dolichocephalic. Conclusion: The present study on cephalometry revealed that adult female students in Birjand city mostly have a mesocephalic phenotype. سفالومتری؛ شاخص سفالیک؛ شکل سر؛ دختران بالغ Cephalometry, Cephalic index, Head shape, Adult females 104 110 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1324-1&slc_lang=fa&sid=1 Sydeh Fateme Hosseini فاطمه حسینی f2010h65@ yahoo.com 8700319475328460027480 8700319475328460027480 No Department of Anatomy, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. رشته علوم تشریحی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Reza Mastery Farahani رضا ماستری فراهانی realmastery@yahoo.com 8700319475328460027481 8700319475328460027481 No Department of Anatomy, faculty of medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آناتومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Mohsen Norozian محسن نوروزیان fh1392.1392@gmail.com 8700319475328460027482 8700319475328460027482 No Department of Anatomy, faculty of medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آناتومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Nozhat Shakeri نزهت شاکری N.shakeri@sbmu.ac.ir.com 8700319475328460027483 8700319475328460027483 No Department of Statistic, faculty of paramedicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه آمار، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Mohammad Mehdi Hasanzadeh Tahery محمدمهدی حسن‌زاده طاهری mmhtahery35@yahoo.com 8700319475328460027484 8700319475328460027484 Yes Department of Anatomy, faculty of paramedicine, Birjand university of medical sciences, Birjand, Iran گروه آناتومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.