fa حذف رنگ راکتیو قرمز 198 از محلول‌های آبی با استفاده از خاکستر حاصل از زائدات پسته بهداشت محيط Environmental Health مقاله اصیل پژوهشی Original Article زمینه و هدف: در طی سال‌های اخیر، رنگ‌های راکتیو، به دلیل کارایی ویژه به طور گسترده در صنایع نساجی مورد استفاده قرار گرفته‌اند؛ اما تخلیه پساب‌های حاوی چنین رنگ‌هایی به منابع آبی، به دلیل ویژگی‌های سرطان‌زایی، جهش‌زایی، ماهیت سمی و ایجاد رنگ در آب، می‌تواند آثار زیانباری بر محیط طبیعی بر جای گذارد. مطالعه حاضر، با هدف بررسی کارایی خاکستر حاصل از پوسته میوه پسته در حذف رنگ راکتیو قرمز 198 از محلول‌های آبی انجام پذیرفت. روش تحقیق: در این مطالعه تجربی، اثر پارامترهای مختلف بهره‌برداری از قبیل pH (2-12)، غلظت اولیه رنگ (20-200 میلی‌گرم در لیتر)، زمان تماس (5-270 دقیقه) و دوز جاذب (1/0- 5 گرم در لیتر) مورد مطالعه قرار گرفت. یافته‌ها: حداکثر ظرفیت جذب خاکستر پوسته میوه پسته معادل 1/238 میلی‌گرم بر گرم، در pH معادل 2، زمان تماس 60 دقیقه و دوز جاذب 3/0 گرم در لیتر حاصل شد؛ همچنین داده‌های تعادل، با مدل‌های ایزوترم لانگمویر و فروندلیچ تطبیق داده شد که حاصل امر، نشانگر تطابق بهتر داده‌های حاصل از مطالعه حاضر با مدل جذب فروندلیچ (9352/0R2=) نسبت به مدل جذب لانگمویر (8868/0R2=) بود. نتیجه‌گیری: خاکستر پوسته میوه پسته، از توانایی مطلوبی در حذف رنگ راکتیو قرمز 198 از محلول‌های آبی و فاضلاب‌های صنعت نساجی برخوردار است. Background and Aim: Reactive dyes have extensively been used in textile industries during last year's due to their superior performance, but the effluence of the waste containing such dyes into water resources can pose hazardous effects on the environment and to the human health because of their carcinogenic, mutagenic, allergenic and toxic nature. The present research was performed to study the efficiency of pistachio-nut shell ash in removing Reactive Red 198 dye from aqueous solutions. Materials and Methods: In the present experimental study, effects of various operating parameters such as initial concentration of dye (20-200 mg/L), contact time (5-270 mines), adsorbent dosage (0.1-5 g/L) and pH (2-12) were investigated. Results: Maximum adsorption capacity of the pistachio-nut shell ash was 238.1 mg/g at pH 2, contact time 60 minutes and adsorbent dosage 0.3 g/L. Besides, the equilibrium data were also fitted into the Langmuir and Freundlich equilibrium isotherm models. It was found that the data fitted into Freundlich (R2=0.9352) model in a better extent than into Langmuir's (R2=0.8868). Conclusion: According to results of the present study, it was found that pistachio nut-shell has a high capacity to remove Reactive Red 198 dye from aqueous solutions and textile industry wastewater. رنگ راکتیو قرمز 198, جذب سطحی, جاذب طبیعی, پوسته میوه پسته Reactive Red 198, Adsorption, Pistachio-nut shell 266 276 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-826-1&slc_lang=fa&sid=1 Edris Bazrafshan ادریس بذرافشان 8700319475328460027077 8700319475328460027077 No member of Health Promotion Recearch Center, Health school, Zahedan University of Medical Sciences, Iran عضو مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ایران Ferdos Kord Mostafapour فردوس کرد مصطفی‌پور ferdos_66@yahoo.com 8700319475328460027078 8700319475328460027078 Yes member of Health Promotion Research Center, Health school, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. عضو مرکز نحقیقات ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان،ایران. Behnam Barikbin بهنام باریک بین b_barikbin@yahoo.com 8700319475328460027079 8700319475328460027079 No Member of Family and Environment Health, Health school, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran عضو مرکز نحقیقات سلامت خانواده و محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران.