fa اثرات عصاره هیدروالکلی میوه لگجی بر تغییرات هیستومورفولوژی پانکراس در موش صحرایی دیابتی شده فيزيولوژي Physiology مقاله اصیل پژوهشی Original Article زمینه و هدف: مطالعات نشان داده است که میوه لگجی دارای خواص آنتی‌اکسیدانی، کاهش‌دهنده قند خون و ضدّ درد و التهاب می‌باشد. در پژوهش حاضر، اثرات عصاره هیدروالکلی میوه لگجی روی تغییرات میزان انسولین و هیستومورفولوژی پانکراس در موش‌های صحرایی بررسی گردید. روش تحقیق: در این مطالعه تجربی، تعداد 40 سر موش صحرایی نر نژاد ویستار (وزن 150- 200 گرم و سن 6 هفته)، به طور تصادفی به پنج گروه 8 تایی تقسیم گردیدند. به گروه‌های سوم، چهارم و پنجم، استرپتوزوتوسین تزریق شد و پس از 72 ساعت، به وسیله گلوکومتر میزان گلوکز خون آنان مشخص گردید. پس از 10 روز، به گروه‌های دوم، چهارم و پنجم روزانه به ترتیب: 30، 20 و 30 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن، عصاره میوه لگجی به مدت 3 هفته داده شد. در شروع و در طول دوره آزمایش، به طور هفتگی میزان گلوکز خون اندازه‌گیری گردید؛ همچنین میزان انسولین در پایان آزمایش تعیین شد. مطالعات بافتی به منظور تعیین تعداد سلول‌های β و قطر جزایر پانکراس، با استفاده از رنگ‌آمیزی هماتوکسیلین و فلوکسین (CHP یا Chromealum-hematoxylin-phloxine) انجام گردید. داده‌های گردآوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS (ویرایش 13) و آزمون‌های آماری آنالیز واریانس یک‌طرفه تجزیه و تحلیل شد. یافته‏ها: کاهش معنی‌داری در میانگین تعداد سلول‌های β و قطر جزایر لانگرهانس در گروه کنترل مبتلا به دیابت نسبت به گروه کنترل شاهد مشاهده شد. بررسی‌های بافت‌شناسی نشان داد که افزایش معنی‌داری در قطر جزایر لانگرهانس، تعداد سلول‌های β و میزان انسولین در گروه درمان شده با عصاره هیدروالکلی میوه لگجی نسبت به گروه شاهد مبتلا به دیابت وجود دارد. نتیجه‏گیری: عصاره هیدروالکلی میوه لگجی احتمالاً می‌تواند در افزایش تعداد سلول‌های β و بهبود عملکرد پانکراس آسیب‌دیده مؤثر باشد. Background and Aim: It has been shown that Capparis spinosa fruit has hypoglycemic, antioxidant, antiinflammatory, and analgesic properties. The aim of the present study was to determine the effects of Capparis spinosa fruit on histomorphological changes in pancreas after triggering diabetes mellitus in male rats. Materials and Methods: Forty Wistar rats (150- 200 g, 6 weeks of age) were randomly divided into five equal groups of 8 animals. Groups III, IV and V received intraperitoneal injection of streptozotocin. Blood glucose of the groups was measured, using a glucometer, after 72 hours. After 10 days, Group II, IV and V daily received 30, 20 and 30 mg/kg extract of Capparis spinosa respectively, for three weeks. Blood glucose was measured in the beginning of the study and at the end of every week. Besides, insulin of the blood was measured at the end of the study. The number of β cells and diameter of islets of Langerhans were determined using hematoxylin- phloxine staining. The collected data was analyzed by means of one-way ANOVA, using SPSS software (V: 13). Results: Mean number of β cells and diameter of the islets significantly decreased in the diabetic control group compared to the nondiabetic controls. Histological assessments showed a significant increase in the number of β cells, diameter of islets, and amount of insulin in groups treated with hydroalcoholic extract of Caparis Spinosa compared to the diabetic control group. Conclusion: Administration of Capparis spinosa extract could increase the number of β cells and improve the function of damaged pancreas in diabetic rats. دیابت ملیتوس, موش صحرایی, جزایر لانگرهانس, لگجی Diabetes mellitus, Rats, Islets of Langerhans, Capparis spinosa fruit 235 244 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-724-1&slc_lang=fa&sid=1 Jamshid Mohammadi جمشید محمدی j_mohammadi2005@yahoo.com 8700319475328460027059 8700319475328460027059 Yes Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran. مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Ali Mirzaei علی میرزایی mirzae3a2003@yahoo.com 8700319475328460027060 8700319475328460027060 No Medicinal Plants Research Center, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran. گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Hamdollah Delaviz حمدالله دلاویز hamdidelaviz@yahoo.com 8700319475328460027061 8700319475328460027061 No Cellular and Molecular Research Centre, Department of Anatomy, School of Medicine, Yasuj University of Medical Sciences, Yasuj, Iran مرکز تحقیقات سلولی- مولکولی، گروه آناتومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Bahram Mohammadi بهرام محمدی drmohammadi114 8700319475328460027062 8700319475328460027062 No Department of Pediatrics, School of Medicine, Yasuj University of Medical sciences, Yasuj, Iran گروه اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران