fa تأثیر اهدای خون بر برخی شاخص‌های خونی و عملکرد ورزشی در زنان فعال و غیرفعال از نظر بدنی مقاله اصیل پژوهشی Original Article <p>&nbsp;<strong> زمینه و هدف: </strong>اهدای خون سبب ایجاد تغییراتی در شرایط فیزیولوژی و جسمانی می‌شود. این تحقیق با هدف ارزیابی تأثیر اهدای خون بر عملکرد ورزشی و شاخص‌های خونی زنان فعال و غیرفعال از نظر بدنی انجام شد.</p> <p>&nbsp;<strong> روش تحقیق: </strong>در این مطالعه تجربی، 14 زن فعال با بیش از شش ماه تمرین بدنی و 16 زن غیرفعال در دامنه سنّی 20 تا 30 سال، به طور داوطلبانه شرکت کردند. 24 ساعت قبل، 2 روز و 4 هفته بعد از اهدای خون، سطح هموگلوبین، هماتوکریت، آهن سرم و شاخص‌های عملکرد ورزشی (حداکثر اکسیژن مصرفی و توان بی‌هوازی) اندازه&rlm;گیری شد. داده‌ها با استفاده از نرم&rlm;افزار SPSS ویرایش 16 در سطح معنی‌داری 05/0>P تجزیه و تحلیل شدند.</p> <p>&nbsp;<strong> یافته&rlm;ها: </strong>هماتوکریت و هموگلوبین سرم، در هر دو گروه، 2 روز بعد نسبت به روز قبل و 4 هفته بعد نسبت به روز قبل از اهدا خون کاهشی معنی‌دار (001/0>P) و 4 هفته بعد نسبت به 2 روز بعد از اهدای خون افزایشی معنی‌دار (001/0>P) داشت. میزان حداکثر اکسیژن مصرفی، فقط در زنان غیرفعال، 4 هفته بعد در مقایسه با روز قبل و 2 روز بعد از اهدای خون افزایش معنی&rlm;داری داشت (001/0>P برای هر دو). اوج توان بی‌هوازی فقط در زنان فعال، 4 هفته بعد نسبت به روز قبل از اهدای خون (03/0=P) به صورت معنی&rlm;داری افزایش یافت.</p> <p>&nbsp;<strong> نتیجه&rlm;گیری: </strong>هرچند عوامل جبرانی برای هماتوکریت و هموگلوبین در اهداکنندگان فعال و غیرفعال مشابه می‌باشد، اما در مورد حداکثر اکسیژن مصرفی و اوج توان بی‌هوازی متفاوت است و مستقل از سطح هموگلوبین و هماتوکریت خون، پاسخ می‌دهد.</p> <p>&nbsp;<strong> Background and Aim: </strong>Blood donation causes changes in physical and physiological characteristics. The purpose of this study was to investigate the effects of blood donation on the exercise performance and some of hematologic parameters in physically active and non-active women.</p> <p>&nbsp;<strong> Materials and Methods: </strong>In this experimental study, 14 active women with history of physical exercises more than 6 months and 16 non-active women, ranging form 20 to 30 years old, were participated voluntarily. Hemoglobin, hematocrit, serum iron and exercise performance parameters (including maximal oxygen uptake and anaerobic power) were measured 24 hours before, 2 days and 4 weeks after blood donation. Data were analyzed by means of SPSS (version 16) at the significant level of P<0.05.</p> <p>&nbsp;<strong> Results: </strong>Serum hematocrit and hemoglobin in both groups were significantly decreased 2 days and 4 weeks after blood donation (P<0.001 vs the day before donation) and were significantly increased 4 weeks comparing 2 days after blood donation (P<0.001). Maximal oxygen uptake was increased significantly only in non-active women, 4 weeks after donation comparing with 2 day after and the day before donation (P<0.001 for both). Peak anaerobic power was increased significantly only in active women, 4 weeks after compared to the day before donation (P=0.03).</p> <p>&nbsp;<strong> Conclusion: </strong>Although compensation mechanisms for hematocrit and hemoglobin are similar in both active and non-active donors, they are different for maximal oxygen uptake and anaerobic peak power and may response independent of hematocrit and hemoglobin levels.</p> اهدای خون, فعالیت بدنی, شاخص‌های خونی Blood donation, Physical exercise, Hematologic parameters 76 85 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-394&slc_lang=fa&sid=1 M.E. Afzalpour محمداسماعیل افضل‌پور afzalpour.me@gmail.com 8700319475328460026836 8700319475328460026836 Yes Department of Faculty of Physical Education, University of Birjand, Birjand, Iran دانشکده تربیت بدنی دانشگاه بیرجند، ایران M. Afzalpour محبوبه افضل‌پور 8700319475328460026837 8700319475328460026837 No Darmian, Iran تربیت بدنی آموزش و پرورش، درمیان، ایران A. Zarban اصغر زربان 8700319475328460026838 8700319475328460026838 No Department of Biochemistry, Faculty of Medicine, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، ایران