Journal of Translational Medical Research

fa مقایسه دوز سداتیو پروپوفول و دگزامتازون بر شدت و بروز سردرد پس از پونکسیون سخت شامه بعد از بی‌حسی نخاعی در سزارین انتخابی: یک کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور Comparison of sedative-dose propofol and dexamethasone on intensity and incidence of post-dural puncture headache after spinal anesthesia for elective cesarean section: A double-blind randomized clinical trial بيهوشي Anesthesiology مقاله اصیل پژوهشی Original Article زمینه و هدف: سردرد پس از پونکسیون سخت شامه (PDPH) یکی از شایع‌ترین عوارض بی‌حسی نخاعی در زنان کاندید سزارین انتخابی است که کیفیت زندگی مادر، تعامل مادر-نوزاد و دوره بستری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مطالعه با هدف مقایسه اثر دوز سداتیو پروپوفول و دگزامتازون بر شدت و فراوانی PDPH و تغییرات شاخص‌های همودینامیک انجام شد. روش تحقیق: این کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور بر روی ۱۳۸ زن باردار (۱۸–۴۵ سال، با وضعیت فیزیکی انجمن متخصصین بیهوشی آمریکا (ASA) کلاس I یا II) در بیمارستان کوثر ارومیه انجام شد. بیماران به‌صورت تصادفی به دو گروه دریافت‌کننده دگزامتازون ۸ میلی‌گرم وریدی تک‌دوز یا انفوزیون پروپوفول ۳۰ میکروگرم بر کیلوگرم در دقیقه (بلافاصله پس از خروج جنین) تقسیم شدند. پیامد اولیه، بروز PDPH طی ۲۴ ساعت اول پس از عمل بود. شدت سردرد بر اساس مقیاس VAS در ۹ زمان پیگیری (۱، ۲ و ۲۴ ساعت و روزهای ۲ تا ۷ پس از عمل) ارزیابی شد.  شدت سردرد با مقیاس VAS در ۹ زمان و شاخص‌های همودینامیک (SBP، DBP، MAP، HR و SpO₂) در چهار زمان ارزیابی گردید. تحلیل داده‌ها با آزمون‌های Mann-Whitney U، Friedman، Chi-square و مدل تحلیل اندازه‌گیری‌های مکرر انجام شد. یافته‌ها: هیچ تفاوت معنی‌داری بین دو گروه در شدت یا فراوانی PDPH در هیچ زمان پیگیری مشاهده نشد (05/0>P). بیشترین شدت و فراوانی PDPH در ۲۴ ساعت و روز دوم بود و سپس به تدریج کاهش یافت تا روز هفتم تقریباً به صفر رسید. تغییرات همودینامیک در هر دو گروه خفیف، خودمحدودشونده و مشابه بود و هیچ عارضه جدی گزارش نشد. نتیجه‌گیری: دگزامتازون ۸ میلی‌گرم وریدی و پروپوفول ۳۰ میکروگرم/کیلوگرم/دقیقه تفاوت قابل توجهی در پیشگیری از PDPH ایجاد نکردند و هر دو از نظر ایمنی همودینامیک قابل اعتماد بودند. تمرکز بر عوامل تکنیکی پیشگیرانه توصیه می‌شود. <div style="text-align: justify;"><a name="_Hlk200355634">Background and Aims:</a> Post-dural puncture headache (PDPH) is one of the most common complications of spinal anesthesia in women undergoing elective cesarean section, adversely affecting maternal quality of life, mother-infant bonding, and hospital stay. This study aimed to compare the effects of sedative-dose propofol and dexamethasone on the intensity and incidence of PDPH and hemodynamic changes. Materials and Methods: This double-blind randomized clinical trial was conducted on 138 pregnant women (18-45 years, American Society of Anesthesiologists [ASA] I-II class) scheduled for elective cesarean section at Kosar Hospital, Urmia, Iran. Patients were randomly allocated to receive either intravenous dexamethasone 8 mg single dose or propofol infusion at 30 μg/kg/min immediately after fetal delivery. The primary outcome was the incidence of PDPH within the first 24 hours after surgery. Headache intensity was assessed using VAS at 9 time points (1, 2, 24 hours and days 2–7 postoperatively). Hemodynamic parameters (SBP, DBP, MAP, HR, SpO₂) were recorded at baseline and 1-, 2-, and 24-hours post-injection. Data were analyzed using Mann-Whitney U, Friedman, and Chi-square tests, as well as repeated measures analysis. Results: No statistically significant difference was found between groups in terms of PDPH intensity or frequency at any follow-up time (P>0.05). The highest intensity and frequency of PDPH occurred at 24 hours and day 2, gradually decreasing to near zero by day 7. Hemodynamic changes were mild, self-limited, and comparable between groups with no serious adverse events. Conclusion: Dexamethasone 8 mg IV and propofol 30 μg/kg/min did not show any clinically or statistically significant difference in preventing PDPH after spinal anesthesia for elective cesarean section. Both agents were hemodynamically safe. Emphasis on technical preventive measures is recommended.</div> سزارین, دگزامتازون, همودینامیک, سردرد پس از پونکسیون سخت شامه, پروپوفول, بی‌حسی نخاعی Cesarean section, Dexamethasone, Hemodynamics, Post-dural puncture headache, Propofol, Spinal anesthesia 0 0 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3830-1&slc_lang=fa&sid=1 Nasim Shamsa نسیم شمسا Nasim.shamsa@gmail.com 8700319475328460051716 0009-0004-1618-8535 No Department of Anesthesiology, Faculty of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran گروه بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Tohid Karami توحید کرمی karami.t@umsu.ac.ir 8700319475328460051717 8700319475328460051717 Yes Department of Anesthesiology, Faculty of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran گروه بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Aydin Kharezi آیدین خارزی biotech869@yahoo.com 8700319475328460051718 0009-0000-6338-8071 No Faculty of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران