fa مقایسه دقت تشخیصی الگوریتم‌های مختلف پردازش تصویر در تشخیص ضایعات استخوانی فک دندانپزشكي Dentistry مقاله اصیل پژوهشی Original Article <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">ضایعات داخل استخوانی، از ضایعات شایع هستند که در بین آنها ضایعات پری‌اپیکال شیوع بالاتری دارند. امروزه تمام سیستم‌های تصویربرداری مستقیم دیجیتال، انواع مختلفی از تکنیک‌های پردازش تصویر را در دسترس قرار می‌دهند. هدف از این مطالعه، بررسی تأثیر روش‌های مختلف پردازش تصاویر دیجیتال در تشخیص ضایعات استخوانی بود.</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش تحقیق:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">در این مطالعه تجربی، از 50 عدد نیم فک پایین گوسفند استفاده شد. ضایعات با فرزهای گرد با شماره‌های 4/1، 2/1، 1، 2 و 4 ایجاد شدند. تصاویر دیجیتال به‌دست آمده با روش‌های پردازش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Edge enhance</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Sharpening </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Invert gray scale</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و به شکل پردازش‌نشده، توسط دو نفر رادیولوژیست و در صورت عدم توافق دو مشاهده‌گر، توسط مشاهده‌گر سوم بررسی شدند. نحوه ثبت نتایج بدین صورت بود که برای تشخیص قطعی ضایعه &laquo;نمره 1&raquo;، تشخیص اشتباه &laquo;نمره 2&raquo; و تشخیص احتمالی &laquo;نمره 3&raquo; در نظر گرفته شد. نتایج توسط آزمون‌های آماری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">chi-square</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Fisher`s Exact</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> تجزیه و تحلیل شدند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">درصد حساسیت تشخیصی در تصاویر بدون پردازش (71/8%) و تصاویر پردازش‌شده با فیلتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Sharpen</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> (71/4%) به‌طور معنی‌داری بیشتر از تصاویر پردازش‌شده با فیلترهای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Invert gray scale </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;(68/5%) و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Edge enhance </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;(53%) بود</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">(0/001</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">).</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> در تشخیص</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">ضایعات</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">استخوانی،</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">تصاویر</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">دیجیتال</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;فاقد پردازش</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">و یا پردازش</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">شده</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">با فیلتر</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> Sharpen </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">دقت</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">تشخیصی </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">بالاتری</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">برخوردارند.</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim:</strong> &nbsp;Intra-bone lesions are common in lesions, among them periapical lesions have a higher incidence. Todays, all direct digital imaging systems provide various types of image processing techniques. The purpose of this study is to investigate the effects of different digital image processing techniques on the diagnosis of bony defects<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Materials and Methods: </strong>&nbsp;In this experimental study, 50 sheep inferior half-jawbones were used. Lesions were created by round bars with numbers 1_/4, 1_/2, 1, 2 and 4. Digital images were obtained by edge enhance, sharpening, invert gray scale processing method and unprocessed investigated by two radiologists and in case of disagreement them observers by third observer. The method of recording the results was definitive diagnosis of lesion number 1, misdiagnosis number 2 and possible diagnosis number 3 .The results were analyzed by chi-square and Fisher&#39;s exact tests.<br> <strong>Results: </strong>Percent of diagnostic sensitivity in unprocessed Images (71.8%) and images processed with Sharpen filter (71.4%) were significantly higher than images processed with invert grayscale (68.5%) and edge Enhancer (53%).(p<0.001)<br> <strong>Conclusion: </strong>To detect bone lesions, unprocessed and processed digital images with Sharpen filters have higher diagnostic accuracy.</div> رادیوگرافی دیجیتال, پردازش تصویر, ضایعه استخوانی Digital Radiography, Image Processing, Bony Defect 54 63 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2453-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Mirhoseini فرزانه میرحسینی mirhoseini.farzaneh@gmail.com 8700319475328460037814 8700319475328460037814 No Department of Oral and Maxillofacial Radiology, School of Dentistry, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran گروه آموزشی رادیولوژی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Mahdi Tabrizizadeh مهدی تبریزی زاده tabrizizadeh@gmail.com 8700319475328460037815 8700319475328460037815 No Department of Endodontics, School of Dentistry, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran Private Practice, Yazd, Iran گروه آموزشی اندودانتیکس، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Azadeh Falah-yakhdani آزاده فلاح یخدانی m.ansar63@yahoo.com 8700319475328460037816 8700319475328460037816 No General Dentist, Yazd, Iran. دندانپزشک عمومی، یزد، ایران Amin Ansarinia امین انصاری نیا amin.rums@gmail.com 8700319475328460037817 8700319475328460037817 No School of Dentistry, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Monireh Sadoughi منیره صدوقی sadoughi_monireh@yahoo.com 8700319475328460037818 8700319475328460037818 Yes Department of Operative Dentistry, School of Dentistry, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Private Practice, Yazd, Iran دستیار تخصصی گروه دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران