fa تأثیرآموزش مبتنی برتئوری رفتاربرنامه‌ریزی‌شده برارتقای رفتارهای پیشگیری‌کننده ازکم‌خونی فقر آهن درمادران دارای کودک 6 - 24 ماهه آموزش بهداشت Health Education مقاله اصیل پژوهشی Original Article <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف</span></span></strong><strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">کم‌خونی فقر آهن، شایع‌ترین بیماری خونی درشیرخواران و کودکان بوده و یکی از مشکلات مهم بهداشتی به شمار می‌رود. ساده‌ترین راه پیشگیری از این بیماری، مصرف مکمل آهن به‌صورت روزانه (آهن‌یاری) می‌باشد. از آنجاییکه تاثیر آموزش مبتنی بر تئوری (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">TPB</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">در مطالعات دیگر مثبت بوده است. </span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش مادران مبتنی بر تئوری (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">TPB</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">) &nbsp;بر مصرف قطره آهن در کودکان 6 - 24 ماهه اجرا شد.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">روش تحقیق</span></span></strong>: <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">این مطالعه یک کارآزمایی میدانی شاهددار تصادفی‌شده</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> بوده</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> که بر روی 100 نفر از مادران دارای کودک 6-20ماهه شهر فردوس، انجام شد. ابتدا 2 مرکز بهداشتی و درمانی به‌روش تصادفی ساده به‌عنوان گروه آزمون و کنترل انتخاب، سپس در هر مرکز نمونه ها به‌صورت سیستماتیک با شروع تصادفی و بر اساس معیارهای ورود، انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق‌ساخته، براساس ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده بودکه روایی و پایایی آن توسط متخصصین تایید گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">SPSS</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">(ویرایش19) و با بهره‌گیری از آزمون‌های آماری کای‌اسکوئر، تی‌مستقل،</span></span> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">آزمون دقیق فیشر، تی‌زوجی و کوکران، موردتجزیه و تحلیل قرار گرفت.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">قبل از مداخله آموزشی، دو گروه آزمون و کنترل از نظر میانگین نمره سازه‌های تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده، اختلاف معنی‌داری نداشتند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;"> اما پس از مداخله، در گروه آزمون، میانگین نمره نگرش از3/391</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">34/69به4/260</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">39/82، هنجارهای انتزاعی از2/532</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">23/58به 2/942</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">26/60، کنترل رفتاری درک‌شده از 2/109</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">14/20به 2/082</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">17/56و قصد رفتاری از 2/293</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">19/26به 2/691</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&plusmn;</span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">22/32افزایش یافت که این اختلاف از نظر آماری معنی‌دار بود؛ ولی در گروه کنترل این اختلاف معنی‌دار نبود</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><br> <strong><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">آموزش مادران، مبتنی بر تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده می‌تواند در پیشگیری ازرفتارهای منجربه بروزکم‌خونی فقر آهن در کودکان مؤثّر باشد</span></span><span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span><br> &nbsp; <strong>Background and Aim: </strong>Iron deficiency anemia is the most common hematic disorder in infants and children, and is regarded as a major health problem. The easiest way to prevent this disorder is to take iron supplements on a daily basis (i.e., iron supplementation). The current study aimed to determine the effect of education to mothers based on the theory of planned behavior (TPB) on iron drop intake of infants and children aged 6 to 24 months.<br> <strong>Materials and Methods: </strong>This is a randomized, controlled field clinical trial incorporating 100 mothers with 6-20 month infants from Ferdows city. Two healthcare centers were selected as case and control groups by simple randomization method. Eligible participants were then selected from each center by systematic sampling method. A researcher-made questionnaire was used to collect data based on demographics and TPB constructs. Reliability and validity of the questionnaire was validated according to expert view. The data were analyzed in IBM SPSS software using Chi-Square, Independent T, Fisher&rsquo;s exact T, Paired T, <em>and </em><em>Cochran tests.</em><br> <strong>Results: </strong>Before the educational intervention, control and case groups were not significantly different in terms of TPB constructs&rsquo; mean scores. However, after intervention, mean scores of attitude increased from 34.69&plusmn;3.391 to 39.82&plusmn;4.260; abstract norms increased from 23.58&plusmn;2.532 to 26.60&plusmn;2.942; perceived behavioral control from 14.20&plusmn;2.109 to 17.56&plusmn;2.082; and behavioral intention from 19.26&plusmn;2.293 to 22.32&plusmn;2.691. While these differences were significant in the case group, the differences were not significant in the control group.<br> <strong>Conclusion: </strong>TPB-based education provided to <em>mothers can be contributory to the prevention of behaviors leading to iron deficiency anemia in children.</em><br> &nbsp; کم‌خونی فقر آهن, آموزش, تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده Iron Deficiency Anemia, education, planned behavior theory 207 217 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2003-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammadreza Hosseinizadeh محمدرضا حسینی زاده mohammadreza_hz@yahoo.com 8700319475328460028221 8700319475328460028221 No Department of Health Education, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه آموزش بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Abdoljavad Khajavi عبدالجواد خواجوی Abkhajavi@yahoo.com_hz@yahoo.com 8700319475328460028222 8700319475328460028222 Yes Department of Health, Faculty of Health, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. Mehdi Moshki مهدی مشکی Drmoshki@gmail.com 8700319475328460028223 8700319475328460028223 No Department of Health, Faculty of Health, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. گروه بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.