fa وضع تغذیه زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی، درمانی شاهرود و برخی عوامل موثر بر آن تغذيه Nutrition مقاله اصیل پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: کمیت و کیفیت تغذیه در دوران بارداری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. تغذیه نامناسب باعث ضعف بهداشتی مادران می شود که پیامدهای آن عوارض بارداری از قبیل تاخیر رشد داخل رحمی جنین، وزن کم زمان تولد، سقط جنین و زایمان زودرس است. مطالعه حاضر با هدف تعیین وضع تغذیه زنان باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی، درمانی شهر شاهرود و برخی عوامل موثر بر آن انجام شد.<br> روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی که در سال 1383 انجام شد، 169 خانم باردار (سه ماهه آخر) مراجعه کننده به هشت مرکز بهداشتی، درمانی شهر شاهرود مورد مطالعه قرار گرفتند. رژیم غذایی مادران باردار به صورت ثبت مواد غذایی خورده شده در طی 24 ساعت گذشته و در طی مدت یک هفته متوالی و با انجام آزمایشات بیوشیمیایی، هماتولوژی و آزمونهای تن سنجی با استفاده از شاخص نمایه توده بدن (BMI) بررسی گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و آزمونهای آماری Chi-Square و t در سطح P?0.05 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.<br> یافته ها: میانگین سن افراد مورد بررسی، 25.13 &plusmn; 4.95 سال و سن ازدواج آنان 20.11 &plusmn; 3.5 سال بود. %42.6 از افراد، دارای BMI طبیعی، %20.13 دارای اضافه وزن و %37.27 چاق بودند. هموگلوبین %9.6 مادران 11 g/dL> بود. بین BMI افراد مورد بررسی با تحصیلات، شغل، مصرف قرص آهن و مولتی ویتامین، آخرین مراجعه به پزشک و نوع مسکن ارتباط معنی داری مشاهده گردید (P<0.05)؛ همچنین میانگین مقدار دریافت انرژی، پروتئین، ویتامین های A، C، B1، B2، B3، B6، B12، کلسیم و آهن در واحدهای مورد پژوهش کمتر از استاندارد Recommended Dietary Allowances (RDA) بود.<br> نتیجه گیری: در این تحقیق، افزایش وزن، چاقی و کمبود مواد مغذی مناسب، مشکل اصلی دوران بارداری بود؛ این امر به دلیل عدم آگاهی مادران از تعادل دریافت انرژی و مواد مغذی و تغذیه صحیح به وجود آمده بود؛ پیشنهاد می گردد آموزش تغذیه دوران بارداری در مراکز بهداشتی، درمانی با توجه و دقت بیشتری صورت گیرد .</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Aim</strong>: Efficiency of nutrition has a crucial role during pregnancy. Malnutrition causes health vulnerability of mothers and thereby oncoming pregnancy side effects including low birth weight, delayed fetus growth, abortion and pre- term delivery. The present study was carried out to determine the nutritional status of pregnant women and some of the factors affecting it in those attending various health-care centers in Shahrood.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: In this descriptive study, 169 pregnant women who were referred to 8 health-care centers in Shahrood, experiencing their third trimester of pregnancy with mean age of 25.13 and marital age of 20.11 years were selected. The diet of the pregnant women was checked by recording consumed foodstuffs during the past 24 hours and for a period of one week. Biochemical and hematological tests as well as anthropometrical examinations using body mass index (BMI) were also performed. The results were statistically analyzed by SPSS software using chi-square, and t-tests at the significant level of P0.05.<br> <strong>Results</strong>: BMI analysis showed that 42.6% of the subjects had normal BMI, 20.13% were overweight, and 37.27% were obese. The study also revealed that 9.6% of the women had less than 11g/dL hemoglobin. A significant relationship was found between education and profession of the subjects, the dose of iron tablet taking, multivitamin use, the last referring to doctor, and kind of housing to BMI. Moreover, it was found that the intake of energy, protein, vitamins A, C, B1, B2, B3, B6, B12, Ca, and iron among the subjects were below the standard level of Recommended Dietary Allowances (RDA).<br> <strong>Conclusion</strong>: The results of survey revealed that weight increase, obesity and the unavailability or shortage of suitable nutritive foods were the main problems which was due to lack of mothers&rsquo; awareness and information about the required balance between the intake of proper and nutritive diet and the amount of energy needed. Thus, it is essential in health-care centers to pay close attention to mothers&rsquo; education regarding their nutritional needs during pregnancy.</div> ارزیابی وضع تغذیه, زنان باردار, مراکز بهداشتی درمانی شهر شاهرود, شاخص توده بدنی Nutritional status, Pregnant women, Health care centers Shahrood, BMI 9 15 http://journal.bums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-115&slc_lang=fa&sid=1 M. Delvarian Zadeh مهری دلوریان زاده delvarianzadeh_mehri@ yahoo.com 8700319475328460027160 8700319475328460027160 Yes Instructor, Shahrood University of Medical Sciences. Shahrood, Iran کارشناس ارشد رشته علوم بهداشتی در تغذیه، عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود H. Ebrahimi حسن ابراهیمی 8700319475328460027161 8700319475328460027161 No Instructor, Shahrood University of Medical Sciences. Shahrood, Iran کارشناس ارشد پرستاری، عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود N. Bolbol Haghighi ناهید بلبل حقیقی 8700319475328460027162 8700319475328460027162 No Instructor, Shahrood University of Medical Sciences. Shahrood, Iran کارشناس ارشد مامایی، عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شاهرود